فصل چهار: نتایج

4-1- عملكرد 65

4-1-1- خوراک مصرفی. 65

4-1-2- افزایش وزن. 67

4-1-3- ضریب تبدیل غذایی. 69

4-1-4- تلفات کل. 71

4-2- سیستم ایمنی. 73

4-2-1- تیتر آنتی SRBC کل و ایمونوگلوبولینهای M و G در 28 روزگی. 73

4-2-2- تیتر آنتی SRBC کل و ایمونوگلوبولینهای M و G در 42 روزگی. 75

4-2-3- تیتر نیوکاسل و برونشیت.. 78

4-3- بررسی هزینه غذا جهت یک کیلوگرم افزایش وزن در کل دوره 80

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

5-1- عملكرد 84

5-1-1- خوراک مصرفی. 84

5-1-2- افزایش وزن. 85

5-1-3- ضریب تبدیل غذایی. 86

5-2- سیستم ایمنی. 87

5-2-1- تیتر آنتی SRBC کل و ایمونوگلوبولینهای G و M در 28 و 42 روزگی. 87

5-2-3- تیتر نیوکاسل و برونشیت.. 88

5-3- نتیجه گیری کلی. 88

5-4- پیشنهادها 89

منابع. 90

چکیده

این مطالعه به منظور مقایسه تأثیر پری‌بیوتیک اولئوبیوتیک و پروبیوتیک باکتوسل بر عملکرد و سیستم ایمنی جوجه­های­گوشتی 360 قطعه جوجه یک روزه از سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی و به صورت فاکتوریل (3×3 ) شامل 9 تیمار، 4 تكرار و 10 پرنده در هر تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار اول: شاهد، تیمار دوم: 150 میلی­گرم در کیلوگرم الئوبیوتیک، تیمار سوم: 300 میلی­گرم در کیلوگرم الئوبیوتیک، تیمار چهارم: 150 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل، تیمار پنجم: 300 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل، تیمار ششم: 150 میلی­گرم در کیلوگرم اولئوبیوتیک + 300 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل، تیمار هفتم: 300 میلی­گرم در کیلوگرم اولئوبیوتیک + 150 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل، تیمار هشتم: 150 میلی­گرم در کیلوگرم اولئوبیوتیک + 150 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل، تیمار نهم: 300 میلی­گرم در کیلوگرم اولئوبیوتیک + 300 میلی­گرم در کیلوگرم باکتوسل در جیره مصرفی جوجه­های گوشتی بود. تجزیه و تحلیل داده ­ها با بهره گرفتن از نرم افزار SAS و آنالیز واریانس داده­ها با بهره گرفتن از رویه ANOVA و مقایسه میانگین­ها با بهره گرفتن از آزمون دانکن و در سطح 05/0 انجام شد. نتایج نشان داد که مصرف خوراک، افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک در دوره­ های مختلف پرورش تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت (05/0P<). همچنین در طی دو دوره (28 و42 روزگی) میانگین تیتر آنتی­بادی علیه گلبول قرمز گوسفند (SRBC) و ایمونوگلوبولینG وM در تیمار­های آزمایشی اختلاف معنی­داری ایجاد کرد (05/0P<). میانگین تیتر آنتی­بادی علیه ویروس واکسن نیوکاسل در مرحله اول دارای اختلاف معنی داری بود (05/0P<) اما در مرحله دوم اختلاف معنی­داری مشاهده نگردید (05/0<P). میانگین تیتر آنتی­بادی علیه ویروس واکسن برونشیت در روز 42 دارای اختلاف معنی­داری نبود (05/0<P).

واژه­های کلیدی: الئوبیوتیک، باکتوسل، جوجه‌های گوشتی، سیستم ایمنی، عملکرد

1-1 – اهمیت پرورش طیور

امروزه یكی از بزرگترین دغدغه ها و نگرانی ها از لحاظ سیاست گذاران و برنامه ریزان، تأمین نیاز های غذایی جامعه می باشد بطوریکه در تأمین مواد غذایی نه تنها به كمیت بلكه به كیفیت آن نیز باید توجه گردد (پوررضا و همکاران، 1386).

مواد غذایی پروتئین دار در تغذیه انسان از اهمیت زیادی برخوردار می باشد و در این میان صنعت مرغداری از شرایط و جایگاه ممتازی برخوردار است. زیرا از یک سو به لحاظ اقتصادی تولید آن بسیار مقرون به صرفه است و از سوی دیگر به سرمایه قابل توجهی نیاز نداشته و در فضایی محدود امکان پذیر است. گوشت مرغ از نظر تناسب اسیدآمینه نسبت به گوشت بسیاری از حیوانات برتری داشته و سالم تر   می باشد، از لحاظ محتوای پروتئین و چربی گوشت مرغ بترتیب بیشترین و کمترین مقدار را پس از گوشت ماهی در بین انواع گوشت های مورد مصرف دارا می باشد. میزان كلسترول گوشت مرغ بسیار پایین بوده و بیماری های مشترك بین انسان و طیور در مقایسه با نشخوار كنندگان كم می باشد . میزان مصرف گوشت مرغ در كشور های مختلف متفاوت بوده و كشورهای پرو، آرژانتین و ژاپن با مصرف سرانه بیش از بیست كیلوگرم به ترتیب در رتبه های اول تا سوم قرار دارند. در این میان ایران با مصرف سرانه 12 كیلوگرم در رتبه هفتاد و هشتم جهان است (پوررضا و همکاران، 1386).

 

1-2- نقش تغذیه در پرورش طیور

حدود 70 درصد هزینه تولید جوجه گوشتی مربوط به بخش تغذیه می باشد، تحقیقات زیادی در جهت بكارگیری هر چه بهتر خوراك توسط حیوان و كم كردن هزینه های مربوط به این بخش انجام شده است. جیره در تغذیه جوجه ها ی گوشتی به دو بخش مواد مغذی و مواد افزودنی تقسیم می شود. در کشور های در حال توسعه، نگرانی عمده در مورد کمبود مواد غذایی از جمله گوشت و تخم مرغ نمی باشد بلکه امنیت غذایی و سلامت آن مهم می باشد. نگرانی در مورد گیاهان و حیوانات دستکاری شده از نقطه نظر ژنتیکی در اروپا به سرعت در حال افزایش است به طوریکه استفاده آنها در سبد غذایی افراد مجاز نمی باشد. بهر حال، بسیاری از گونه های گیاهی اصلاح نژاد شده از قبیل ذرت و کنجاله سویا به عنوان خوراک در جیره های ماکیان و دیگر حیوانات در بسیاری از کشور ها استفاده می گردد ( لیسون و سامرز، 2008)[1].

1-3 – اهمیت مکمل ها و افزودنی ها در تغذیه و سلامت طیور

با در نظر گرفتن رشد جمعیت جهان و كاهش سطح زمینهای زیر كشت محصولات مورد استفاده خوراك طیور، استفاده از مكمل های غذایی در تغذیه طیور به عنوان یک راه حل در بكارگیری هر چه بهتر خوراك مد نظر قرار گرفته است. مكمل ها، موادی هستند كه به میزان خیلی كم در جیره بكار می روند. از این تركیب ها می توان ازطریق تأمین مواد مغذی كم نیاز به منظور افزایش بازده استفاده از خوراك و همچنین سلامت طیور بهره جست. آنتی بیوتیكهای محرك رشد یكی از این مكمل ها می باشند (آیدین و همکاران، 2008).

1-4- بیان مسئله

در مراکز پرورشی بزرگ طیور ، پرندگان با شرایط استرس زا ، مشکلات مربوط به بیماری و وخیم بودن شرایط زیست محیطی رو به رو هستند که این امر سبب زیان های اقتصادی زیادی به صاحبان مراکز پرورشی طیور گردیده است (لوفول کبیر،2009)[2]. با توجه به حجم وسیع سرمایه گذاری ها در این بخش و صنایعی كه در این بخش فعالیت می كنند و همچنین با اذعان به نقش و اهمیتی كه این صنعت در تغذیه بشر داشته ، طیور و پرورش آن از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است ( لیسون و سامرز ، 2008   )[3].

در شرایط طبیعی پرورش ، فلور میکروبی دستگاه گوارش ، که در ایجاد مقاومت به عوامل بیماریزا نقش مهمی دارد از والدین و محیط به جوجه منتقل می شود . اما در سیستم صنعتی پرورش طیور ، محیط تمیز جوجه کشی و جدا سازی جوجه ها از والدین که امری اجتناب ناپذیر نیز می باشد ، تشکیل فلور میکروبی دستگاه گوارش را در جوجه ها به تاَخیر می اندازد و به همین علت جوجه ها نسبت به باکتری های بیماریزا بسیار حساس هستند (افشارمازندران و کیایی ، 1380) .

در سیستم‌های پرورشی جدید، جوجه‌های تازه از تخم درآمده تماسی با فضولات مادری نداشته و بنابراین آنتی‌ژن‌های مادری را جهت توسعه سیستم ایمنی دریافت نمی‌كنند (فولر،1989)[4]. از سویی دیگر در صنعت پرورش طیور به منظور دستیابی به میزان بالای بازده اقتصادی ، پرندگان در سیستم های پرورشی متراکم و در گله های با جمعیت بالا پرورش می یابند و در معرض عوامل استرس زای مختلفی قرار می گیرند که از جمله این عوامل می توان به حمل و نقل از کارخانه جوجه کشی به واحدهای پرورشی ، تراکم بالای جمعیت گله ، واکسیناسیون ، تغییرات درجه حرارت ، تولک بردن و عوامل دیگر اشاره نمود . این عوامل نیز موجب برهم زدن تعادل فلور روده و در نتیجه تضعیف سیستم ایمنی بدن پرنده و کاهش عملکرد رشد حیوان می گردند (فرخوی و نیک نفس،1375). در چنین شرایطی برای غلبه بر این عوامل، از مواد ضد میکروبی مانند آنتی بیوتیک ها استفاده می شود (معافی و یزدی،1378).

آنتی‌بیوتیك‌ها گروهی از محرک‌های رشد می‌باشند که برای یک بازه زمانی بخصوص تجویز می‌شوند. استفاده از این مواد به منظور کنترل بیماری‌ها و محرك رشد باعث بهبود رشد و بازدهی خوراك می‌شوند (والدروپ و همکاران،2003)[5]. مكانیسم عمل آنتی‌بیوتیك‌ها، ممانعت از استقرار و رشد برخی گونه‌های باكتریایی مضر است، چرا كه این گونه‌ها یا توكسین‌ تولید می‌كنند و یا برای مواد مغذی قابل دسترس با میزبان رقابت می‌كنند. با توجه به گسترش مصرف این مواد توسط پرورش دهندگان و متأسفانه ایجاد مقاومت‌های باكتریایی و وجود باقیمانده‌های آنتی‌بیوتیكی در محصولات طیور از جمله گوشت، استفاده از آن‌ها در صنعت مرغداری و دامداری بسیار محدود گردیده و یا حتی‌المقدور تحت شرایط و ضوابط خاصی مصرف می‌گردند. بنابراین پرورش دهندگان به دنبال شناسایی و جایگزینی افزودنی‌های خوراكی جدیدی می‌باشند تا بتوانند مشكلات ناشی از آنتی‌بیوتیك‌ها را كاهش دهند (فریتز و والدروپ، 2003 [6]، آید و همکاران، 2004[7]).

امروزه تحقیقات زیادی در رابطه با اثرات افزودنی های جایگزین شونده با منشاء طبیعی به جای آنتی بیوتیک ها در جیره جوجه های گوشتی صورت می گیرد (البیتاوی و همکاران، 2010)[8]. تركیبات متعددی مانند آنزیمها، اسید های آلی، پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها و گیاهان دارویی به منظور بهبود سرعت رشد و یا سلامتی پرندگان مورد استفاده قرار گرفته اند (پاترسون و بورخلدر، 2003)[9].

دستکاری میکروب های روده از طریق استفاده از پری بیوتیک ها و پروبیوتیک ها سبب افزایش قابلیت هضم مواد مغذی ،مقاومت به بیماری و سلامتی دام و طیور می شود. ترکیب جمیت میکروبی مطلوب روده و دفع عوامل بیماری زا به عنوان عوامل مهم بر عملکرد، سلامتی و رشد تشخیص داده شده اند(زارع شحنه و همکاران، 1386).

پری‌بیوتیک‌ها از جمله ترکیبات غیر زنده افزودنی اند و در دسته مواد مغذی قرار نمی گیرند. از این ترکیبات برای تغییر و تعادل جمعیت میکروبی، افزایش رشد باکتری های مفید و ایجاد محیط روده ای سالم جهت جذب بهتر و بیشتر مواد مغذی استفاده می شود (زارع شحنه و همکاران، 1386).

پری‌بیوتیک‌ها شامل موادی هستند که پروبیوتیک ها می توانند از آنها استفاده کنند و اثر مکملی و همپوشانی در صورت مساعد بودن تمام شرایط ایفا کنند (فولر ،1989). بوسیله آنزیم‌های دستگاه گوارش هضم نمی‌شوند و بنابراین در روده کوچک جذب نمی‌شوند، به طور انتخابی باعث افزایش یک یا تعداد محدودی از باکتری‌های مفید می‌شوند، میکروفلورهای روده‌ و فعالیت آن ها را به سود میزبان تغییر می‌دهند (جیبسون و رابرفروید، 1995 )[10] و همچنین سبب تقویت سیستم ایمنی مخاطی روده‌ای و سیستم ایمنی عمومی می‌شوند. اما اغلب تاُثیر پری بیوتیک ها بر سلامتی میزبان ، غیرمستقیم و از طریق متابولیت هایی است که به وسیله میکروفلور روده که پری بیوتیک ها را برای متابولیسم خود استفاده می کنند ، تولید می شود که برخی از این متابولیت ها شامل اسیدهای چرب کوتاه زنجیر لاکتات ، پلی آمین ها و باکتریوسین ها می باشد(پترسون و بورخولدر، 2003)[11].

رایج‌ترین پری‌بیوتیک‌ها فرآورده‌های فروکتو الیگوساکاریدی مانند الیگوفروکتوز و اینولین هستند و از دیگر پری‌بیوتیک‌ها می‌توان به مانان الیگوساکاریدها، ترانس- گالاکتوالیگوساکاریدها، گلوکوالیگوساکاریدها، گلیکوالیگوساکاریدها، لاکتولوز، لاستیتول، مالتوالیگوساکاریدها، زایلوالیگوساکاریدها، استاکیوز و رافینوز اشاره نمود(جیبسون و رابرفروید، 1995 ).

پروبیوتیك‌ها میکروارگانیزم‌های زنده‌ای هستند كه به تثبیت فلور میكروبی روده به نفع حیوان میزبان كمك كرده و بر ضد میكروارگانیسم‌های بیماری‌زا عمل می كنند (گرین و ساینسبرگ، 2001[12]، شین، 2001)[13]. مكمل‌های پروبیوتیكی به خصوص گونه‌های لاكتوباسیلوس[14] اثر مفیدی به لحاظ ایجاد مقاومت در برابر عوامل بیماری‌زا نظیر اشریشیاكلی[15] (جین و همکارن، 1998)[16]، سالمونلا[17] (پاسکال و همکاران، 1999)[18]، كامپیلوباكتر[19] و ایمریا

این مطلب را هم بخوانید :

 

 آسرولینا (دالول و همکاران، 2003)[20] دارند.

مكانیسم پروبیوتیك‌ها در ممانعت از استقرار پاتوژن‌ها شامل رقابت برای مواد مغذی، تولید تركیبات و شرایط ضد میكروبی (اسید چرب فرار)، باكتریوسین و كاهش PH ، رقابت برای جایگاه‌های جذب اپیتلیوم روده و تحریک سیستم ایمنی است (رولف، 2000)[21]. شاید بتوان مهم ترین ویژگی پروپیوتیک ها را در این دانست که ضمن کاهش بیماری و بهبود ضریب تبدیل غذایی در دام و طیور ، هیچ گونه باقیمانده بافتی نداشته و بر خلاف پادزیست ها (آنتی بیوتیک ها ) مقاومت میکروبی ایجاد نمی کنند (میاحی و لوایی منفرد،1387).

معمولاُ فراورده های مختلف پروپیوتیکی نتایج یکنواختی نشان نمی دهند و پژوهش درباره کاربرد این فراورده ها و تعیین سطح مطلوب آنها در تغذیه دام و طیور ادامه دارد (زارع شحنه و همکاران،1386).

تجربه چند دهه اخیر نشان داده که داروهای شیمیایی با تمام کارآیی، اثرات نامطلوب فراوانی به همراه دارند و کمتر ماده خالصی وجود دارد که دارای اثرات سوء نباشد. در مقابل مواد موثر موجود در گیاهان دارویی به دلیل همراه بودن با مواد دیگر پیوسته از یک حالت تعادل بیولوژیک برخوردارند. بنابراین در بدن انباشته نشده و اثرات جانبی به بار نمی‌آورند و از این رو امتیاز و برتری قابل توجهی نسبت به داروهای شیمیایی دارند. هم چنین ثابت شده است كه برخی از اسانس‌های گیاهی دارای اثرات آنتی‌سپتیک و ضدمیكروبی (کووان، 1999)[22] و اثرات بیولوژیكی و فارماكولوژیكی متعددی هستند. گزارش شده است استفاده از گیاهان دارویی و اسانس های آنها بر ترکیب و فلور دستگاه گوارش جوجه های گوشتی اثر دارد، سیستم ایمنی را تقویت نموده و کلسترول خون را کاهش میدهد و درنتیجه عملکرد جوجه های گوشتی را بهبود می بخشد(ریتز و همکاران، 1995)[23].

ادویه ها از گیاهان معطر تولید و از زمان های باستان نه تنها به عنوان طعم دهنده و نگهدارنده در مواد غذایی بلکه به عنوان دارو برای درمان بیماران استفاده می شده اند. این مواد مدت ذخیره و نگهداری مواد غذایی را با به تاخیر انداختن اکسیداسیون چربی ها، از طریق فعالیت آنتی اکسیدانی یا با کنترل رشد میکروارگانیسم ها از طریق خواص باکتریواستاتیکی[24] و باکتریوسیدی افزایش می دهند (پرویزآبرومند و همکاران، 1389). ادویه ها و اسانس های روغنی حاصل از آن ها، به دلیل استفاده در درمان بسیاری از بیماری ها برای قرن های متمادی، همچنین سمیت کم و عوارض جانبی نادر به عنوان یک ماده سالم و کم خطر تلقی می شوند (شان و همکاران، 2007). امکان سمی بودن و اثرات جانبی منفی افزودنی های سنتتیک، افزایش مقاومت میکروبی میکروب های پاتوژنیک در برابر آنتی بیوتیک ها، همچنین افزایش تقاضای مصرف کنندگان برای غذا های طبیعی تر، موجب شده است که مردم تمایل کمتری نسبت به استفاده از مواد سنتزی پیدا کنند و در نتیجه زمینه تحقیقات گسترده ای برای جایگزین کردن آن ها با مواد طبیعی فراهم شود. در این میان مواد طبیعی بدست آمده از گیاهان به عنوان منابع امید بخشی در جهت جایگزینی با مواد سنتزی به شمار می آیند که در این رابطه گیاهان معطر(آروماتیک) دارای ترکیبات بسیار موثری هستند (سینگ و همکاران، 2004)[25].

1-5 – اهداف تحقیق

• بررسی سطوح متفاوت پری‌بیوتیک اولئوبیوتیک و پروبیوتیک باکتوسل و یا استفاده توام از آنها بر عملكرد رشد و سیستم ایمنی جوجه‌های گوشتی
• یافتن بهترین سطح از اولئوبیوتیک و باکتوسل و یا ترکیبی از این دو در تغذیه جوجه های گوشتی جهت بهبود عملکرد رشد و سیستم ایمنی
• میکروارگانیزم هادر اکثر موارد میکروارگانیزم ها موجودات مضر و زیانباری تصور می شوند. دلیل این امر یکسان در نظر گرفتن دو اصطلاح باکتری[1] و جرم[2] است. چنین تصوری نمی تواند صحیح باشد چرا که تعداد باکتری های غیر بیماری زا به مراتب بیشتر از بیماری زا هستند. بسیاری از گونه ها ی غیر بیماری زا نه تنها مفید هستند ، بلکه برای ادامه حیات بر روی کره زمین لازم و ضروری اند. از جمله مثال های بارز چنین باکتری های سودمند و ضروری می توان به باکتری های موجود در دستگاه گوارش حیوانات اشاره نمود (پوررضا،1378).به طور کلی میکروارگانیزم های دستگاه گوارش طیور نقش مهمی در تولیدات آنها داشته و علاوه بر آن تاثیرات مثبت و مستقیمی بر تشکیل و جذب ویتامین ها دارند. همچنین این میکروارگانیزم ها عمل حمایت از بدن در مقابل عفونت ها را به عهده دارند. در حال حاضر توجه متخصصین علم تغذیه به دستگاه گوارش ، فیزیولوژی هضم و جذب مواد و ایجاد تغییرات تغذیه ای در لوله گوارش به منظور بهبود عملکرد طیور معطوف گردیده است. به همین جهت سعی شده است که با شناخت بیشتر دستگاه گوارش به خصوص روده و اجزای تشکیل دهنده آن از جمله میکروارگانیزم ها که رابطه مستقیم و متقابل با پرنده دارند به بهبود رشد و سلامتی حیوان کمک شود. به عبارت

3-5-6- ویتامین ث… 34

3-5-6-1- تهیه محلول DIP. 35

3-5-6-2- تهیه محلول استاندارد. 35

3-5-6-3- محاسبه ویتامین ث… 35

3-5-7- اندازه‌گیری فنل ­کل، فلاونوئید کل و ظرفیت آنتی­اكسیدانی.. 35

3-5-7-1- استخراج عصاره‌ی میوه‌ها 35

3-5-7-2- فنل ­کل.. 36

3-5-7-3- فلاونوئید كل.. 37

3-5-7-4- ظرفیت آنتی­اكسیدانی.. 38

3-6- تجزیه و تحلیل داده ­ها 39

فصل چهارم: نتایج و بحث…… 40

4-1- کاهش وزن. 41

4-2- شاخص قهوه‌ای شدن. 45

4-3- مواد جامد محلول (TSS) 47

4-4- اسید قابل تیتر (TA) 48

4-5- نسبت قند به اسید (TSS/TA) 50

4-6- ویتامین ث… 51

4-7- فنل ­کل.. 52

4-8- فلاونوئید كل.. 54

4-9- ظرفیت آنتی­اكسیدانی.. 56

نتیجه ­گیری کلی.. 59

پیشنهادها 60

ضمائم…61

منابع………72

چکیده

قهوه‌ای شدن آنزیمی مهم‌ترین ناهنجاری فیزیولوژیکی است که به‌شدت کیفیت پس از برداشت و عمر انباری ازگیل ژاپنی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به‌منظور بررسی اثر آب مقطر و تعدادی از عوامل ضد قهوه‌ای شدن آنزیمی از جمله اسید آسکوربیک (1 و 2 درصد)، اسید سیتریک (5/0 و 1 درصد)، هگزامتافسفات سدیم

 (5/0 و 1 درصد) و اثر ترکیبی این مواد (در 2 غلظت)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با 3 عامل زمان (7 سطح)، بسته‌بندی (2 سطح) و تیمار شیمیایی(9 سطح) برای صفت کاهش وزن و 2 عامل بسته‌بندی (2 سطح) و تیمار شیمیایی (10 سطح) برای سایر صفات، بر پایه طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار طراحی شد. میوه‌های تیمار شده پس از بسته‌بندی به دو روش (ظروف پلی‌استیرنی یا ظروف پلی‌استیرنی پوشیده شده با فیلم‌های پلی‌اتیلنی سبک) به مدت 35 روز در انبار سرد نگهداری شده و پس از آن به منظور ایجاد حالت مشابه با بازار، بدون پوشش به ‌مدت 2 روز دیگر در دمای 25 درجه سانتیگراد قرار گرفتند. برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی از قبیل کاهش وزن، شاخص قهوه‌ای شدن، مواد جامد محلول (TSS)، اسیدیته قابل تیتر (TA)، TSS/TA، ویتامین ث، فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی­اکسیدانی میوه­ها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد هگزامتافسفات سدیم بیشترین تاثیر را در کنترل کاهش وزن نمونه‌ها داشت. تیمارهای اسید آسکوربیک 2 درصد، اسید سیتریک 1 درصد و هگزامتافسفات سدیم 1 درصد نیز کمترین شاخص قهوه‌ای شدن را به خود اختصاص دادند. پس از 2 + 35 روز نگهداری، در تمام نمونه‌ها میزان TSS (به‌جز تیمار اسید آسکوربیک 2 درصد) و TA کاهش و در مقابل، میزان TSS/TA افزایش یافت. همچنین مشخص شد ویتامین ث میوه‌ها در پایان مدت نگهداری کاهش معنی‌داری داشته است اما تیمار اسید آسکوربیک 2 درصد توانست آن را در حد مطلوبی حفظ نماید. علاوه بر این بیشترین مقدار فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در میوه‌های تیمار شده با اسید آسکوربیک 2 درصد و محلول ترکیبی با غلظت کمتر مشاهده شد. در مجموع مشخص شد که اسید آسکوربیک 2 درصد موثرترین تیمار جهت حفظ کیفیت میوه‌های ازگیل ژاپنی در طی انبارداری بوده است.

کلید واژه: ازگیل ژاپنی، اسید آسکوربیک، اسید سیتریک، قهوه‌ای شدن آنزیمی، هگزامتافسفات سدیم.

میوه­ها منابع غنی از كربوهیدرات­ها، ویتامین­ها، آنتی‌اكسیدان­ها، پلی‌فنل­ها، مواد معدنی و فیبرهای غذایی هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، انواع سرطان، بیماری‌های پوستی و سایر بیماری‌های مزمن را کاهش می‌دهد (برتازا و همکاران، 2003). ارزش غذایی بالای این محصولات میزان تقاضای آن‌ها را در طی سالیان اخیر بین مصرف كنندگان افزایش داده و بستری را جهت توسعه اقتصادی فراهم نموده است (فالر و فیالو، 2010).

تولید میوه‌هایی با کیفیت مطلوب از طریق اتخاذ تدابیر مدیریتی در حین فصل رشد امکان‌پذیر است اما یکی از مشکلات جدی در صنعت تولید محصولات باغی، حفظ کیفیت پس از برداشت آن‌هاست. واکنش‌های متابولیکی در محصولات، پس از برداشت نیز ادامه پیدا می‌کند که می‌تواند شاخصه‌های کیفی آن‌ها از جمله رنگ، طعم، عطر، ارزش غذایی و بافتشان را تحت تاثیر قرار داده و از بازارپسندی آن‌ها بکاهد. این امر در مورد میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری که طبیعت فسادپذیرتری دارند بیشتر صدق می‌کند (فرناندو و همکاران، 2004).

تلفات پس از برداشت می‌تواند در هر نقطه از زنجیره‌ی تولید و بازاریابی رخ دهد و بسته به نوع محصول و محل تولید، بین 10 تا 50 درصد تخمین زده می‌شود (ماریا، 2007). زخم‌ها و صدمات مکانیکی از مهم‌ترین دلایل ضایعات در میوه‌هاست و جلوگیری از ایجاد چنین آسیب‌هایی در زمان برداشت یا پس از آن می‌تواند در حفظ کیفیت محصولات تاثیرگذار باشد (کاپلینی و سپونیس، 1984). همچنین آگاهی از فیزیولوژی پس از برداشت محصولات باغی که عبارتست از مطالعه‌ی فرایندهای زیستی بافت‌های گیاهی پس از جدا شدنشان از گیاه مادری، به همراه کاربرد تکنولوژی‌های پس از برداشت و انواع تیمار فیزیکی و شیمیایی جهت به حداکثر رساندن خصوصیات کیفی بسیار حائز اهمیت است (ماریا، 2007). البته امروزه با افزایش سطح آگاهی مصرف کنندگان، عدم استفاده از مواد شیمیایی مصنوعی در صنایع غذایی مورد تاکید قرار گرفته است، لذا لزوم بررسی و شناسایی مواد طبیعی و غیرسمی موثر در افزایش ماندگاری محصولات بیشتر احساس می‌شود (رابرت و همکاران، 2003).

لازم به ذکر است شناخت روش‌های بهینه برای نگهداری حداکثری هر محصول خاص مستلزم انجام آزمایش‌های گوناگون است و نمی‌توان یک خط مشی کلی برای رسیدن به این هدف ترسیم کرد زیرا عوامل بسیاری از جمله شرایط تغذیه‌ای و اقلیمی در حین رشد و نمو، مرحله‌ی بلوغ هنگام برداشت، تفاوت‌های ژنتیکی بین ارقام مختلف و … در تغییرات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی پس از برداشت دخیل هستند (ماریا، 2007).

1-1- خاستگاه و تاریخچه ازگیل ژاپنی

خاستگاه ازگیل ژاپنی کرانه‌های رود دادو[1] در جنوب چین است و از حدود 2000 سال پیش در آن مناطق کشت می‌شده است (ژانگ و همکاران، 1990؛ لین و همکاران، 2007). این گیاه در دوران باستان از چین به ژاپن معرفی شد و حدوداً از سال 1180 میلادی در ژاپن هم مورد کشت و کار قرار گرفت (دینگ و همکاران، 1998). علی رغم پیشینه‌ی تاریخی ازگیل ژاپنی در شرق آسیا، آشنایی مردم سایر نقاط دنیا با این گیاه به گذشته‌ای نه‌چندان دور برمی‌گردد. از سابقه کشت ازگیل ژاپنی در ایران اطلاعات چندانی در دست نیست اما این گیاه در اروپا برای اولین بار در سال 1784 میلادی به‌عنوان گیاهی زینتی در باغ گیاهشناسی پاریس کشت شد و از آنجا راه خود را به انگلستان و کشورهای مدیترانه‌ای باز کرد و در بین سالهای 1867 تا 1870 میلادی از اروپا و ژاپن به فلوریدا و کالیفرنیای آمریکا معرفی شد (ویلانووا و همکاران، 2001؛ لین و همکاران، 1999). اگرچه در ابتدا ازگیل ژاپنی در بسیاری از کشورها به‌عنوان گیاهی زینتی محسوب می‌شد اما رفته‌‌رفته انتخاب ارقامی با میوه‌های درشت‌تر زمینه‌ساز جلب نظر باغداران به این گیاه به‌‌عنوان درختی بارده شد، به‌‌طوری‌ که امروزه تولید این میوه‌ی باستانی در مقیاس تجاری در بیش از 30 کشور دنیا انجام می‌گیرد (بادانس و همکاران، 2000).

1-2- مشخصات گیاه‌شناسی

این مطلب را هم بخوانید :

ازگیل ژاپنی با نام علمی Eriobotrya japonica و نام انگلیسی Loquat درختی همیشه‌سبز و نیمه‌گرمسیری است و متعلق به خانواده Rosaceae و زیرخانواده Pomoideae می‌باشد. نام Eriobotrya از دو کلمه یونانی erion و botrys به معانی کرک و خوشه مشتق شده است که به کرکدار بودن برگ‌ها و میوه‌های این گیاه و فرم گلدهی آن اشاره دارد. کلمه japonica هم به ژاپن برمی‌گردد، چرا که ازگیل ژاپنی از این کشور به بسیاری از نقاط دنیا معرفی شد (حسین و همکاران، 2009).

این گیاه دارای گلهای کامل است و بیشتر ارقام آن خودگشن هستند، ولی در بعضی ارقام خودناسازگاری نیز دیده می‌شود. گلهای سفید رنگ ازگیل ژاپنی در پاییز شکوفا می‌شوند، میوه‌ها در طی زمستان رشد می‌کنند و در بهار می‌رسند. رنگ میوه‌های ازگیل ژاپنی از زرد کمرنگ تا نارنجی متغیر است. طعم آن‌ها معمولا شیرین با یک ترشی ملایم است و بسیار آبدارند. میوه‌ها کروی یا تخم‌مرغی شکل‌اند و قطر آنها 2 تا 5 سانتیمتر و متوسط وزن آنها 30 تا 40 گرم می‌باشد که در ارقام بزرگ به 70 یا حتی به 170 گرم هم می‌رسد. معمولا 2 تا 4 بذر قهوه‌ای رنگ در هر میوه وجود دارد (لین و همکاران، 1999؛ لین و همکاران، 2007).

1-3- ازدیاد ازگیل ژاپنی

ازگیل ژاپنی از طریق بذر قابل تکثیر است اما مشکلاتی چون تفرق صفات، خودناسازگاری و دوره‌ی جوانی طولانی مانع استفاده از این روش تکثیر در باغات تجاری می‌شود. همچنین روش‌های دیگری از قبیل پیوند جوانه، خوابانیدن هوایی، کشت بافت و ریزازدیادی هم برای تکثیر ازگیل ژاپنی قابل استفاده است اما بهترین روش، پیوند شاخه روی دانهال‌های ازگیل ژاپنی، درخت به و بعضی گونه‌های جنس Eriobotrya است. پیوند زبانه‌ای، پیوند نیمانیم و پیوند اسکنه از جمله انواع پیوند شاخه‌اند که برای تکثیر این گیاه به‌کار می‌روند ( لین و همکاران، 1999).

1-4- نیازهای خاکی و اقلیمی

به‌طور کلی درخت ازگیل ژاپنی در نواحی نزدیک به دریا و بین عرض جغرافیای 20 تا 35 درجه و گاهی تا 45 درجه شمالی و جنوبی یافت می‌شود (بادنس و همکاران، 2000). این گیاه با نواحی مدیترانه‌ای کاملاً سازگار است و به‌‌دلیل نیازهای اقلیمی تقریباً مشابه با مرکبات، در مناطق مرکبات‌خیز به‌خوبی پرورش می‌یابد (پلات و کالیسکان، 2007؛ ویلانووا و همکاران، 2001).

ازگیل ژاپنی به محدوده‌ی وسیعی از خاک‌ها اعم از اسیدی یا قلیایی و سبک یا سنگین مقاوم است و در صورت رطوبت و زهکشی مناسب خاک، به‌خوبی رشد می‌کند (لین و همکاران، 2007). مقاومت درخت به سرما تا منهای 10 درجه سانتیگراد می‌رسد اما میوه‌ها در دمای کمتر از منهای 3 درجه یخ می‌زنند. احداث یک باغ ازگیل ژاپنی در مناطقی توصیه می‌شود که دارای دمای زمستانه بیش از منهای 3 درجه و دمای تابستانه کمتر از 35 درجه سانتیگراد باشند (لین، 2007).

 

3-2-4-آماده سازی دستگاه——— 45

3-2-5-آماده سازی خوراک ——— 45

3-2-6-آماده سازی محلول ———- 45

3-2-7- آزمون گاز—————- 46

3-2-8- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات- 48

فصل چهارم. تجزیه و تحلیل داده‌ها—- 49

4-1-نتایج آنالیز شیمیایی گونه های مرتعی سه گونه مورد مطالعهبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————— 50

4-2- اندازه گیری گاز تولیدی و پارامترهای تولید گاز در گونه های مرتعی مورد مطالعه————— 50

 

فصل پنجم. نتیجه‌گیری و پیشنهادها—- 73

5-1-نتایج آنالیز شیمیایی گونه های مرتعی سه گونه مورد مطالعهبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————— 74

منابع و مآخذ-بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد— 80

چکیده

این تحقیق به منظور تعیین ارزش غذایی وقابلیت هضم سه گونه مرتعی با روش های شیمیایی ومقایسه تولیدگاز با بهره گرفتن از دو روش مایع شکمبه و مایع مدفوع انجام شد. نمونه برداری از مناطق مختلف استان گیلان به روش تصادفی انجام شد. کلیه نمونه های بدست آمده ابتدا خرد شده ،آسیاب کرده وجهت تعیین ترکیبات شیمیایی وتعیین قابلیت هضم با روش تولید گاز مورد آزمایش قرار گرفتند. در این تحقیق از 3 راس گاو ،گوسفند و بز فیستوله دار و روش ساکشن در موسسه تحقیقات علوم دامی کشور استفاده شد. این طرح در قالب طرح کاملاً تصادفی و داده ها نیز با نرم افزار SAS , Neway مورد آنالیز قرار گرفت . ترکیب شیمیایی (CP – EE – CF – ASH – ADF – NDF )و تولید گاز ( OMD – SCFA – ME – NEL DMD) برای هر سه گونه تعیین شد . در روش تجزیه شیمیایی، گونه ها از لحاظ پروتئن، چربی، خاکستر، فیبر خام ،ADF وNDF داری تفاوت معنی داری می باشند. نتایج نشان می دهد که میزان گاز تولیدی در گونه های و در دامهای مختلف دارای اختلافات معنی داری می باشد. نتایج همچنان نشان داد که با گذشت زمان انکوباسیون میزان گاز تولیدی در تمام گونه های مورد مطالعه و در تمام دامها در هر دو مایع شکمبه و مایع مدفوع میزان گاز تولیدی افزایش یافته است . البته در اغلب شرایط این افزایش تا ساعت 24 انکوباسیون دارای شیب تندی و بعد از آن از آهنگ رشد کندتری برخوردار می باشد. با توجه به نتایج حاصل از آزمایش تعین قابلیت هضم توسط گاز تست با بهره گرفتن از مقایسه مایع شکمبه با مدفوع که در یک

این مطلب را هم بخوانید :

 

 روند افزایشی یکسان در تولید گاز بوده می توان این نتیجه را گرفت که بجای استفاده از مایع شکمبه، از مایع مدفوع دام استفاده کرد،که روشی آسان و ارزان می باشد.

واژه های کلیدی: ارزش غذایی، تولید گاز، مایع شکمبه، مایع مدفوع، سه گونه مرتعی

4-1- 9 بررسی تواتر ریزشهای جوی سالانه…………………………………………………………………………… 88

4-1-10 توزیع بارندگی ماهانه…………………………………………………………………………………………….. 90

4-1-11 بارش فصلی……………………………………………………………………………………………………….. 91

4-1-12 حداکثر بارندگی 24 ساعته………………………………………………………………………………………. 93

4-1-13 دما……………………………………………………………………………………………………………………. 94

4-1-14 رژیم حرارتی منطقه………………………………………………………………………………………………. 95

4-1-15 رطوبت نسبی………………………………………………………………………………………………………. 98

4-1-15-1 بررسی رطوبت نسبی در منطقه…………………………………………………………………………….. 98

4-1-16 روزهای یخبندان………………………………………………………………………………………………….. 102

4-1-17 ساعات آفتابی و ابرناکی………………………………………………………………………………………… 103

4-1-18 ساعات آفتابی……………………………………………………………………………………………………… 103

4-1-19 ابرناکی………………………………………………………………………………………………………………. 103

4-1-20 تبخیر و تعرق…………………………………………………………………………………………………….. 106

4-1-20-1 تبخیر از طشت………………………………………………………………………………………………… 107

4-1-20-2 تبخیر و تعرق پتانسیل (ETO )…………………………………………………………………………. 109

4-1-20-3 تبخیر و تعرق حقیقی………………………………………………………………………………………… 111

4-1-21 باد……………………………………………………………………………………………………………………. 112

4-1-21-1 سرعت و جهت باد منطقه…………………………………………………………………………………… 113

4-1-22 نوع اقلیم……………………………………………………………………………………………………………. 114

4-1-22-1 طبقه بندی اقلیمی دومارتن………………………………………………………………………………….. 114

4-1-22-2 طبقه بندی اقلیمی آمبرژه…………………………………………………………………………………….. 115

4-1-22-3 منحنی آمبروترمیك……………………………………………………………………………………………. 117

4-2 هیدرولوژی………………………………………………………………………………………………………………. 118

4-2– 1 برآورد رواناب سالانه با بهره گرفتن از « روش های منطقه‎ای »…………………………………………………. 118

4-2 -2 شبکة ایستگاه های هیدرومتری………………………………………………………………………………….. 119

4-2-3 انتخاب پایة زمانی مشترک (دورة شاخص آماری)…………………………………………………………. 122

4-2 -4 بررسی کیفیت داده های آماری…………………………………………………………………………………. 122

4-2-5 بازسازی، تکمیل و تطویل آمار………………………………………………………………………………….. 123

4-2 -6 دبی ویژه یا رواناب خالص……………………………………………………………………………………… 126

4-2 -7 ضریب رواناب…………………………………………………………………………………………………….. 126

4-2 -8 رواناب ماهانه………………………………………………………………………………………………………. 128

4-2 -9 رواناب فصلی……………………………………………………………………………………………………… 131

4-2 -10 رژیم جریان……………………………………………………………………………………………………….. 133

4-2 -11 برآورد دبی پایة آبراهة اصلی و زیرحوضه ها……………………………………………………………. 133

4-2 -12 بیلان آبی………………………………………………………………………………………………………….. 135

4-2 -13 ژئوموفولوژی……………………………………………………………………………………………………… 136

4-2 -13-1 چین ها…………………………………………………………………………………………………………. 136

4-2 -13-2 گسل ها     …………………………………………………………………………………………………… 137

4-2 -14 بررسی حساسیت كمی سنگها به فرسایش آبی……………………………………………………………. 139

4-2 – 14-1 واحد های زمین شناسی با فرسایش پذیری نسبی كم……………………………………………… 142

4-2 – 14-2 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری متوسط………………………………………………….. 142

4-2 – 14-3 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری متوسط تا زیاد………………………………………… 142

4-2–14-4 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری خیلی زیاد……………………………………………….. 142

4-2–15 بررسی منشاء رسوبات و اثرات عوامل جابجائی آنها…………………………………………………….. 145

4-2 –16 بررسی نفوذپذیری تشكیلات زمین‌شناسی و تأثیرات كمی وكیفی آن بر منابع آب………………. 146

4-2 – 16-1 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری نسبی زیاد……………………………………………………… 146

 

4-2–16-2 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری متوسط……………………………………………………………. 147

4-2–16-3 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری نسبی كم…………………………………………………………. 147

4-2–16-4 بررسی پایداری پهنه های لغزشی و ریزشی…………………………………………………………….. 148

4-2–17 بررسی علل تغییرات ژئومورفولوژی در حوضه شامل علل آب و هوا، تكتونیک و فعالیتهای

انسانی………………………………………………………………………………………………………………………….. 150

4-2– 18 بررسی نقش رسوبزایی هر یک از رخساره های ژئومورفولوژی………………………………………. 151

4-2–18-1 تیپ آهكی – سیلتستونی (Kln)…………………………………………………………………………. 151

4-2–18-2 تیپ آهكی (p)……………………………………………………………………………………………….. 154

4-2–18-3 تیپ شیلی-ماسه سنگی (سازند شمشك)……………………………………………………………….. 156

4-2 – 18-4 تیپ كوارتزیتی-شیلی-سیلتستونی………………………………………………………………………. 159

4-2–18-5 تیپ فیلیتی – اسلیتی………………………………………………………………………………………… 160

4-2– 18-6 تیپ آبرفتی……………………………………………………………………………………………………. 161

. 4-2– 19 بررسی نقش ژئومورفولوژی منطقه در تشدید پدیده های طبیعی……………………………………. 163

4-2–19-1 بررسی موارد خاص تأثیرگذار در حوضه (مناطق بهمن گیر، معادن و. . . )……………………… 163

4-2– 19-2 بررسی پایداری، پهنه های لغزشی و ریزشی…………………………………………………………… 163

4-2-20 آبشار……………………………………………………………………………………………………………….. 167

فصل پنجم : نتیجه گیری، پاسخ به فرضیات و ارائه پیشنهادات

5-1 نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………. 172

5-2 پاسخ فرضیه…………………………………………………………………………………………………………….. 174

منابع و مأخذ …………………………………………………………………………………………………………………. 178

چكیده

این تحقیق با بهره گرفتن از روش توصیفی و تحلیلی همراه با مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و مشاهدات میدانی به بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه پرداخته و به شرح زیر می باشد. حوضه مورد مطالعه با مساحت 46/4195 هكتار جزیی از حوضه آبخیز ماسوله رودخان بوده و از سر شاخه های این حوضه می باشد. واحد های زمین شناسی آن شامل سنگهای دگر گونی پالئوزوئیک و سنگهای رسوبی ژوراسیک و كرتاسه (مزوزوئیك) می‎باشد. پی سنگ شهر ماسوله بر روی سنگهای فیلیتی و اسلیتی قرار گرفته و به جز ارتفاعات منطقه كه دارای پوشش مرتعی و دچار تخریب شده اند سایر مناطق زیر پوشش جنگلی و مرتعی است. به لحاظ حساسیت به فرسایش واحد های آهكی پرمین(P) و سنگهای كوارتزیتی واحد (Pzs) در رده كم، سنگهای پالئوزوئیک شامل فیلیت، اسلیت و كنگلومرا در رده متوسط وتناوب آهكهای متوسط تا نازك لایه و سیلتستون كرتاسه (Kln) وسازند شمشك با لیتولوژی شیلی، ماسه سنگی در رده زیاد قرار دارند. از نظر نفوذ پذیری واحد های آهكی و سیلتی كرتاسه و كوارتزیت پالئوزوئیک در رده متوسط، واحد شیلی و ماسه سنگی سازند شمشك، سنگهای دگرگونی پالئوزوئیک (فیلیت، اسلیت و كنگلومرا) و واحد آهكی پرمین در رده كم قرار دارند. به لحاظ پتانسیلهای لغزشی و ریزشی با توجه به شرایط اقلیمی و تكتونیكی حائز اهمیت بوده ودر حاشیه شهر ماسوله پدیده های لغزش و ریزش به وضوح قابل مشاهده است. هم چنین مصالح رسی در محدوده كنار شهرداری ماسوله و مخلوط همگن در ارتفاعات دولی چال و در قسمت غربی ایستگاه هشدار سیل وجود دارد. ژئومورفولوژی منطقه كاملا كوهستانی بوده و شامل 6 تیپ لیتولوژیكی و 18رخساره ژئومورفولوژی شامل رخساره های خاكدار، انواع رخنمونهای سنگی و مناطق ریزشی و لغزشی است. به طور كلی می توان گفت شیب منطقه زیاد بوده و سنگ كف در بستر مسیل ها بالاست هم چنین رخساره های فرسایشی در مناطق بالادست وجوددارد (آندره، دولی چال و خلل دشت) و به همین دلیل به هنگام بارندگی خطر سیل مناطق پایین دست و خصوصا شهر تاریخی ماسوله را مورد تهدید قرار می دهد. در این حوضه شش آبشار وجود دارد که نوع خاک و جنس زمین همراه با شرایط اقلیمی در پیدایش آنها نقش دارند.

واژگان کلیدی: بررسی هیدروژئومورفولوژی، حوضه، آبشار، ماسوله رودخان

مقدمه

با پیشرفت دنیای مترقی و تكنولوژی پدیده فرسایش و رسوب در حوضه های آبخیز یكی از عوامل اصلی محدودیت در روند طبیعی اكوسیستمهای موجود می باشد. بطوریكه امروزه كمتر نقاطی از عرصه های آبخیز را می توان یافت كه در معرض تخریب و فرسایش خاك قرار نگرفته باشد. با بررسی بیشتر روی علل مؤثر در وقوع این پدیده دیده می شود كه عامل اصلی آن به بهره برداری از طبیعت و در واقع به انسان برمی‎گردد. انسان در زندگی اجتماعی و با افزایش جمعیت روز افزون خود دائم در پی افزایش بهره برداری جهت تأمین نیازهای غذایی و مایحتاج زندگی می باشد، در نتیجه بهره برداری بیشتر از حد توان از اراضی، مدیریت غلط منابع طبیعی باعث ایجاد فرایندهای فرسایشی بسیار شدیدی در سطوح اراضی شده است. .

مطالعات حوضه ماسوله استان گیلان، با هدف بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه با بررسی مباحث مختلف در زمینه اقلیم، زمین شناسی، هیدرولوژی و منابع آبی حوضه صورت گرفته است. در بخش ژئومورفولوژی و بحث فرسایش و رسوب با هدف شناسایی و بررسی اشكال موجود فرسایش حوضه، بررسی علل مؤثر در فرسایش و مقدار كمی و ارزیابی از میزان فرسایش و رسوب خاك به این موارد پرداخته است. با اجرای برنامه های جامع آبخیزداری در مسیر حفاظت آب و خاك، كنترل سیلاب و روانابهای فصلی می توان تا حد قابل قبولی از شدت فرسایش خاك د راین حوضه كاست و از زیان و خطرات ناشی از آن نیز در امان بود. این امر زمانی موفقیت آمیز خواهد بود كه با مشاركت و دخالت ساكنین حوضه ها وآموزش های صحیح بهره برداری از منابع نیز توأم باشد. این تحقیق با توجه به موارد فوق به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:

فصل اول :کلیات تحقیق

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

فصل سوم : بستر طبیعی تحقیق

فصل چهارم :یافته های تحقیق

فصل پنجم : نتیجه گیری، پاسخ به فرضیات و ارائه پیشنهادات و در نهایت منابع و مآخذ می باشد.

 1 -1 بیان مسئله

بررسی جامع حوضه های آبریز از نظر هیدروموفولوژی یک راه حل اساسی برای مدیریت اکوسیستم است که منجربه حفاظت بهتر منابع طبیعی خواهد شد تغییرات کاربری اراضی و نوسانات اقلیمی از جمله عواملی هستند که بر چرخه طبیعی آب در اکوسیستم اثر می گذراند. شیب دامنه هاو طبقه بندی آنها ، شیب بستر، پوشش گیاهی، نوع و شکل زمین و نوع محصول کاشت شده در زمین، رژیم های جریانی و یا نحوه جریان رژیم قشری، رژیم عمقی، رژیم دائمی و فصلی، لیتوژی و ضخامت سازنده ها و نوع سازنده و روان آبهای موجود در یک حوضه به همراه شکل حوضه از جمله مواردی هستند که در هیدرومورفولوژی مورد مطالعه قرار می گیرند.

کشور ایران در مقیاس جهانی با توجه به شرایط موجود ازجمله نوادر سرزمین هایی است که از تواناییها و تنوع های بسیار با ارزشی برخوردار است. به منظور امکان بهره برداری مناسب از این توانایی ها، شناخت محدودیتها و حساسیت های محیط طبیعی در این سرزمین از اهمیت فراوانی برخوردار است. مطالعات ژئومورفولوژی که نتایج دخال فرایندهای زمین شناسی و هیدرولوژی و اقلیم شناسی را منعکس می سازددر این شناسایی نقشی تعیین کننده دارد.

این مطلب را هم بخوانید :

استان گیلان با دارا بودن شرایط خاص جغرافیایی و منحصر به فردخود، بخصوص با دارابودن جنگل های انبوه و بارش فراوان این امکان را بوجود آورده تا حوضه های رودخانه ای بدلیل انواع فرسایش دستخوش تغییر ات شده و به مرور زمان پدیده های ژئومورفولوژی در آن نمایان گردد.

حوضه ماسوله رودخان در غرب گیلان از ارتفاعات کوههای شاه معلم سرچشمه مى‌گیرد و با نام ماسوله در منطقهٔ سرایان به «زیگل» و «لیکوند» تغییر نام مى‌‌دهد. حداکثر ارتفاع حوزهٔ رود ماسوله ۳۰۰۰ متر است. ماسوله رودخان در «چومثقال» وارد تالاب انزلى مى‌شود. لذا این تحقیق در نظر دارد تا به بررسی هیدرو موفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان پرداخته و این حوضه را از نظر هیدرولوژی و مورفولوژی مورد ارزیابی قرار دهد.

 1- 2 سوالات تحقیق

آیا در حوضه ماسوله رودخان آبشار وجود دارد؟

عوامل موثر در بروز و پیدایش آبشار در حوضه ماسوله رودخان کدامند؟

آیا نوع خاک و جنس زمین در پیدایش آبشارهای حوضه نقش دارند؟

آیا شرایط اقلیمی وبارندگی در پیدایش آبشار حوضه نقش دارند؟

1-3 فرضیه تحقیق

در تعریف فرضیه می توان گفت: فرضیه عبارت است از حدس یا گمان اندیشمندانه درباره ماهیت، چگونگی و روابط بین پدیده ها، اشیاء و متغیرها، که محقق را در تشخیص نزدیک ترین و محتمل ترین راه برای کشف مجهول کمک می نماید ؛ بنابراین، فرضیه گمانی است موقتی که درست بودن یا نبودنش باید مورد آزمایش قرار گیرد. (حافظ نیا، 1382، 110)

فرضیه یک تصور، گمان یا حدس آگاهانه درباره نتایج احتمالی تحقیق است. فرضیه، یک راه حل فرضی و یا نظریه ای است که باید ثابت شود و جوابی معقول برای مسئله تحقیق ارائه کند. در اصل، فرضیه و مسئله تحقیق با یکدیگر بسیار مرتبط هستند و اساس الگو و بررسی های تحقیق را تشکیل می دهند (علیجانی، 1380، 174)

فرضیه، توجیه و تبیین های حدسی معینی را درباره واقعیات عرضه می کند و پژوهشگران را در بررسی این واقعیات و تجارب کمک و هدایت می کند. فرضیه یک پیشنهاد توجیهی و به زبان دیگر راه حل مسئله است که هم به یافتن نظم و ترتیب در بین واقعیات کمک می کند و هم باعث استنتاج می شود. یافته های علمی دانشمندان هر یک در پی یک فرضیه و حدس و گمان علمی مقدور شده است. آنها ابتدا به صورت بنای فرضیه اقدام کرده ان و سپس در مورد آن به تحقیق و جستجو پرداخته اند (حافظ نیا، 1382، 110)

موفقیت و استحکام هر تحقیق بشر بسته به استحکام فرضیات آن است. رد یا اثبات فرضیات در تحقیق تفاوت چندانی ندارد و رسیدن به هر یک از دو نتیجه با ارزش می باشد. فرضیه را نباید معادل نظریه پنداشت. چرا که فرضیه نظریه ای به اثبات نرسیده است. (نادری و سیف نراقی، 1382، 39)

فرضیات مطرح شده در پژوهش حاضر عبارتند از :

به نظر می رسد در حوضه آبریز ماسوله رودخان آبشار وجود دارد.

به نظر می رسد نوع خاک و جنس زمین در پیدایش آبشارهای حوضه نقش دارند.

به نظر می رسد شرایط اقلیمی وبارندگی در پیدایش آبشار حوضه نقش دارند.

1 -4 اهداف تحقیق

پژوهشگر برای اینکه بتواند کار تحقیقی خودش را را حت تر شروع نماید باید هدف تحقیق را فراوری خود داشته باشد (ودیعی، 1384، 40). پژوهشگر هدف نهایی خود را بیان می کند. این موضوع هر چند که در عنوان پایان نامه به صورتی عنوان شده است ولی بهتر است در این بخش به تفصیل و روشن تر ذکر شود. (خدابخش، 1383، 11)

اهداف تعیین می کند که محقق از چه دیدی به مسئله نگاه می کند و چه چیزی را می خواهد نشان دهد، به عبارتی می توان گفت اهداف تحقیق نشان می دهد دیدگاه، افکار، تیزبینی، هوش و همچنین میزان تلاش محقق چقدر است؟ (سادات، رضوی، 1384، 55).

حوضه های آبریز بخش اصلی چشم اندازهای رودخانه ای هستند و در نتیجه، بخش وسیعی از پژوهش‎ها بر روی مشخصات آنها متمرکز شده است. این پژوهش ها شامل موقعیت جغرافیایی شبکه های رودخانه ای و شرح کمّی بافت، طرح، شکل و ارتفاع حوضه آبریز می شود. (آبراهامز، 1984)

هدف این تحقیق بطور کلی شناسایی قابلیتها و محدودیتهای مکانی و ارائه راهکارهایی در جهت تقویت قابلیت ها و کاهش محدودیتها می باشد که این تحقیق نیز در خارج از این محدوده نبوده و اهداف آن بطور عمده به شرح زیر است.

بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ماسوله رودخان با تاکید بر آبشار

شناسایی اشکال تاثیر گذار در پیدایش آبشار در حوضه

ارائه راهکارهای مناسب برای مدیریت محیط و استفاده بهینه از آبشار های موجود

1 -5 نوع روش تحقیق

روش اصلی در این تحقیق روش تحلیلی – توصیفی و بر پایه مشاهدات میدانی است. روش تحقیق به معنای تبیین و تفسیر حرکت جهت رسیدن به حقایق مربوط به موضوع تحقیق ماست. (حافظ نیا، 1382، 19). روش تحقیق در این پایان نامه مبتنی بر روش تجربی و نیز دوروش استقرایی(حرکت از جزء به کل) وعلّی قیاسی (بررسی علت و معلول) می باشد. درراستای انجام این پژوهش از مواد و تکنیک های زیر نیز کمک گرفته