2-7-6 لیچینگ با هیدروژن پراکسید…………………………………………………….40
2-7-7 لیچینگ در محلول اسید هیدروکلریک…………………………………………..42
2-7-8 لیچینگ با نیتروژن دی­اکسید و محلول نیتریک اسید…………………………43
2-8 استحصال منگنز از محلول های لیچینگ…………………………………………..45
2-8-1 بازیابی منگنز به روش استخراج حلالی…………………………………………46
2-8-2 بازیابی منگنز به روش رسوب شیمیایی………………………………………….46
2-8-3 بازیابی منگنز به روش تبادل یونی………………………………………………… 47
2-8-4 مطالعه انجام شده برای بازیابی منگنز……………………………………………47
2-8-4-1 ترسیب منگنز و آهن…………………………………………………………….48
2-9 تولید منگنز الکترولیتی………………………………………………………………….49
2-10 تولید منگنزدی اکسید الکترولیتی ………………………………………………50
2-11 تولید منگنز دی اکسید شیمیایی………………………………………………………50
فصل سوم……………………………………………………………………………………51
معرفی مواد،روش ها و تجهیزات
3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………….52
3-2 تهیه نمونه…………………………………………………………………………………. 52
3-3 شناسایی نمونه…………………………………………. ……………………………… 52
3-3-1 تجزیه شیمیایی نمونه…………………………… ………………………….. 52
3-3-2 مطالعات پراش پرتو ایکس(XRD) ……………………………………………..
3-3-3 مطالعات میکروسکوپی…………………………………………………………….53
3-3-4 تجزیه سرندی و تعیین دانه بندی و عیار کانسنگ منگنز…………………….55

3-3-5 مطالعات درجه آزادی…………………………………………………………57

 

 

3-4 پرعیارسازی منگنز……………………………………………………………………58
3-4-1 آزمایش پرعیارسازی با جیگ……………………………………………………..58
3-4-2 آزمایش های پرعیارسازی با میزلرزان…………………………………………59
3-4-3 آزمایش های پرعیارسازی به روش مغناطیسی……………………………….59
3-4-4 انجام آزمایش های پرعیارسازی به روش فلوتاسیون………………………….60
3-4-5 روش آزمایش های پرعیارسازی به روش لیچینگ…………………………..60
3-4-5-1 تئوری سینتیک لیچینگ…………………………………………………..61
الف- نفوذ از لایه مایع…………………………………………………………………….63
ب-نفوذ از میان خاکستر…………………………………………………………..64
ج- واکنش شیمیایی……………………………………………………………………64
3-4-6 روش انجام آزمایش های سینتیک………………………………………….66
3-4-7 نرم افزار طراحی آزمایش………………………………………………. 66
3-4-8 روش انجام آزمایش­ها ………………………………………………………..69
فصل چهارم………………………………………………………………………………..70
بحث و نتایج
4-1 مقدمه………………………………………………………………………………….71
4-2 آزمایش های جیگ……………………………………………………………………71
4-3 نتایج آزمایش های میزلرزان……………………………………………………72
4-4 نتایج آزمایش های پرعیار سازی به روش مغناطیسی…………………….77
4-5 نتایج آزمایش های پرعیار سازی به روش فلوتاسیون……………………..80
4-6 نتایج آزمایش های پرعیار سازی به روش لیچینگ………………………….82
الف) تعیین ماده کاهنده……………………………………………………………..82
ب) تعیین عامل کنترل لیچینگ………………………………………………………..83
4-6-1 طراحی آزمایش………………………………………………………………86
4-6-1-1 آنالیز واریانس مدل­ها……………………………………………….88

4-7 بررسی اثر پارامترهای عملیاتی………………………………………………….91

 

این مطلب را هم بخوانید :

4-7-1 بررسی اثر پارامترهای عملیاتی بر بازیابی منگنز…………………………….91
4-7-2 بررسی اثر پارامترهای عملیاتی بر بازیابی آهن…………………………….96
4-7-3 بررسی اثر پارامترهای عملیاتی بر بازیابی سیلیس…………………………99
4-8 بهینه سازی……………………………………………………………………………..99
فصل پنجم………………………………………………………………………………….102
نتایح و پیشنهادات
5-1 مقدمه……………………………………………………………………………….103
5-2 نتایج و پیشنهادات…………………………………………………………..103
مراجع………………………………………………………………………………………106
چکیده:
منگنز به دلایل اقتصادی و داشتن خصوصیات فیزیكی و شیمیایی خاص به عنوان یكی از فلزات کاربردی و مهم در صنایع متالورژی و آلیاژهای غیر آهنی استفاده می‏شود. استحصال این فلز به لحاظ اهمیت آن از کانه‏های با عیار پایین دارای توجیه اقتصادی می‏باشد. در تحقیق حاضر امکانسنجی پرعیارسازی کانسنگ منگنز معدن محمدآباد جیرفت مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس آنالیزهای شیمیایی، عیار منگنز در نمونه 21 درصد، اکسید آهن­ 66/19 درصد و اکسید سیلیس 07/32 درصد به دست آمده است. مطالعات کانی­شناسی نمونه نشان از حضور بلورهای ریز کانی­های منگنزدار و هم­چنین درگیری با کانی­های گانگ

فصل چهارم : نتایج( شامل نتایج نمودارها و جداول آماری )

4-1 – بررسی وزن و طول ماهیان…………………………….. 46

4-2 نتایج شاخص گنادوسوماتیک GSI……………………………

4-3 نتایج سطوح استروئیدی…………………………….. 54

4-3-1.. نتایج سطح تستوسترون…………………………….. 54

4-3-2 نتایج سطح کورتیزول……………………………. 56

4-4. نتایج بررسی طول گناد……………………………. 59

4-5- نتایج بافت شناسی بیضه ماهی…………………………….. 61

 

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

5-1 . بحث و نتیجه گیری…………………………….. 69

5-1-2 بررسی شاخص GSI……………………………

5-1-3. بررسی نتایج سنجش هورمونی…………………….. 70

5-1-4. بررسی نتایج بافت شناسی بیضه……………….. 72

5-2. نتیجه گیری نهایی…………………………….. 73

پیشنهادت…………………………….. 74

خلاصه انگلیسی…………………………..79

منابع……………………………. 76

این مطلب را هم بخوانید :

چکیده:

در این تحقیق اثرات 17- آلفا متیل تستوسترون و عصاره گیاه خولنجان بر سیستم تولید مثلی و سیستم آدرنال ( هورمون کورتیزول ) در ماهی مولی بالغ نر بررسی شد. بدین منظور ، پس از کلر زدایی آب آکواریوم ها ، 100 قطعه ماهی نر بالغ مولی با میانگین وزنی 3 ±1گرم در آکواریوم رها شد . آداپته کردن ماهی به مدت 48 ساعت انجام شد . سپس فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب مثل دما ، pH، سختی آب و فشار اکسیژن محاسبه شد . آزمایش در 10 گروه انجام شد . ( 2 گروه کنترل و 8 گروه تیمار) هر گروه شامل 10 قطعه ماهی نر و بالغ بود . دوزهای مختلف عصاره خولنجان و 17- آلفا متیل تستوسترون به مقدار 02/0 میلی لیتر در هر نوبت تزریق شد و ماهیان تیمار خولنجان ، عصاره گیاه با دوزهای 10، 20 ، 30 و 50 میلی گرم بر کیلوگرم و ماهیان تیمار 17- آلفا متیل تستوسترون با دوزهای 1 ، 5، 10و 20 میلی گرم بر کیلوگرم

3-3-2. كراس پوویدون…………………………………………………………………………. 60

3-3-3. سدیم استارچ گلیكولات………………………………………………………….. 61

3-3-4. منیزیم استئارات……………………………………………………………………… 62

3-3-5. مانیتول………………………………………………………………………….. 62

3-3-6. سلولز میکروکریستالین…………………………………………………………. 64

3-3-7. سدیم ساخارین……………………………………………………………………….. 64

3-3-8. آسپارتام……………………………………………………………………………… 65

3-3-9. سدیم لوریل سولفات…………………………………………………………. 66

3-3-10. تالك……………………………………………………………………………….. 66

3-3-11. F-Melt……………………………………………………………………………..

3-4. كارهای انجام یافته…………………………………………………………………. 67

3-4-1. مطالعات پیش فرمولاسیون انجام شده بر روی پودر آملودیپین………….. 67

3-4-1-1. بررسی خواص ارگانولپتیک پودر آملودیپین…………………………….. 68

3-4-1-2. تعیین ریزش پودر آملودیپین………………………………………………… 68

3-4-1-3. بررسی تراكم‌پذیری پودر آملودیپین……………………………………….. 69

3-4-1-4. تعیین طیف UV آملودیپین………………………………………………… 69

3-4-1-5. رسم طیف FTIR آملودیپین……………………………………………… 69

3-5. تهیه فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده‌ دهانی آملودیپین………… 70

3-5-1. روش و تهیه فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده دهانی آملودیپین به روش تراكم مستقیم….. 70

3-5-1-1. تهیه فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده‌‌ی آملودیپین- سری A……….

3-5-1-2. تهیه فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده‌ی آملودیپین- سری B…………

3-5-1-3. تهیه فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده‌ی آملودیپین- سری C………….

3-6. آزمون‌های كنترل فیزیكوشیمیایی انجام شده بر روی فرمولاسیون‌های قرص سریع باز شونده….. 73

3-6-1. بررسی خواص ظاهری قرص‌ها…………………………………………………….. 73

3-6-2. بررسی سختی قرص‌ها………………………………………………………………. 73

3-6-3. بررسی میزان فرسایش‌پذیری قرص‌ها……………………………………. 73

3-6-4. تعیین ضخامت و قطر قرص‌ها………………………………………………… 74

 

3-6-5. بررسی یكنواختی وزن قرص‌ها…………………………………………….. 74

3-6-6. آزمون‌های زمان باز شدن قرص‌ها………………………………………….. 74

3-6-7. رسم نمودار استاندارد آملودیپین در 239 نانومتر در محیط HClo.1N………….

3-6-8. تعیین مقدار آملودیپین…………………………………………………………. 75

3-6-9. آزمون انحلال و نحوه‌ی آزادسازی دارو…………………………………………. 75

3-6-10. آزمون بررسی طعم بر روی فرمولاسیون برتر……………………………. 76

فصل چهارم: نتایج

4-1. نتایج حاصل از مطالعات پیش فرمولاسیون انجام شده بر روی پودر آملودیپین…. 79

4-1-1. نتایج حاصل از بررسی خصوصیات ارگانولپتیک پودر آملودیپین……………. 79

4-1-2. نتایج مربوط به تعیین ریزش پودر آملودیپین……………………………….. 79

4-1-3. نتایج مربوط به بررسی تراكم‌پذیری پودر آملودیپین………………………. 81

4-1-4. نتایج مربوط به طیف UV پودر آملودیپین در محیط NHCl1/0…………….

4-1-5. نتایج مربوط به طیف FTIR پودر آملودیپین…………………………………. 83

4-1-6. نتایج مربوط به تعیین مقدار قرص آملودیپین………………………………. 84

4-1-7. نتیجه‌گیری كلی مطالعات انجام شده بر روی پودر آملودیپین…………… 85

4-2. نتایج مربوط به فرمولاسیون‌ها و كنترل فیزیكوشیمیایی قرص‌های سریع باز شونده آملودیپین… 85

4-2-1. نتایج حاصل از آزمون‌های كنترل فیزیكوشیمیایی روی فرمولاسیون‌های آملودیپین- سری A…….

4-2-2. نتایج حاصل از آزمون‌های كنترل فیزیكوشیمیایی روی فرمولاسیون‌های آملودیپین- سری B…….

4-2-3. نتایج حاصل از آزمون‌های كنترل فیزیكوشیمیایی روی فرمولاسیون‌های آملودیپین- سری C…..

4-2-4. نتایج بررسی طعم و مزه روی فرمولاسیون منتخب (فرمولاسیون‌های سری D)………………..

4-3. نتایج حاصل از انحلال فرمولاسیون برتر……………………………………………………….. 89

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1. بحث و نتیجه‌گیری مربوط به فرمولاسیون‌ها و كنترل فیزیكوشیمیایی قرص‌های سریع بازشونده‌‌ی آملودیپین به روش تراکم مستقیم………………………………………………………………………………. 93

5-2. نتیجه‌گیری كلی در رابطه با فرمولاسیون بهتر به روش تراكم مستقیم…………….. 94

5-3. بررسی شیرین كننده در قرص‌های سریع باز شونده‌ی آملودیپین به روش تراكم مستقیم…. 94

چكیده انگلیسی…………………………………………………………………………… 95

منابع…………………………………………………………………………………………. 97

این مطلب را هم بخوانید :

ضمائم …………………………………………………………………………………….. 101

چکیده:

قرص‌های باز شونده‌ی دهانی، اشکال دارویی جامدی هستند که در زمانی کمتر از ۱ دقیقه بدون بر جای گذاشتن باقیمانده‌ای از خود، در حفره‌ی دهان باز می‌شوند. هدف از این تحقیق تهیه و ارزیابی قرص‌های سریع باز شونده دهانی آملودیپین mg5 می‌باشدكه از خانواده بلوك كننده‌های طولانی اثر كانال‌های كلسیمی است كه در درمان آنژین پایدار مزمن، آنژین وازواسپاستیک و فشار خون استفاده می‌شود. در این مطالعه، قرص‌های سریع باز شونده‌ی دهانی آملودیپین با روش تراکم مستقیم تهیه شده‌اند. در این پایان‌نامه از ماده‌ی جانبی جدید F-Meltاستفاده شده است. همچنین از باز کننده‌های کراس کارملوز سدیم و سدیم استارچ گلیکولات با درصدهای مختلف استفاده گردید. بعد از انجام مطالعات پیش فرمولاسیون روی پودر، آزمایش‌های کنترل فیزیکوشیمیایی شامل قطر، ضخامت، یکنواختی وزن، فرسایش، سختی، زمان باز شدن و نیز تست‌های تعیین مقدار ماده‌ی موثره و نیز آزمایش انحلال را روی تمام فرمولاسیون‌ها انجام دادیم. در نهایت فرمولاسیون برتر برای بررسی طعم انتخاب گردید. در این مرحله از شیرین کننده‌ها و طعم دهنده‌های مختلف با درصدهای گوناگون استفاده کردیم و در نهایت فرمولاسیون با بالاترین پذیرش طعم به عنوان فرمولاسیون برتر شناسایی شد. به دلیل عدم وجود این شکل دارویی در بازار جهان، امید است که بتوانیم این محصول را در یکی از کارخانجات داخلی به طور انبوه تولید سازیم.

فصل اول: کلیات

1-1- ضرورت و اهمیت موضوع

آملودیپین دارویی از خانواده بلوك كننده‌های طولانی اثر كانال‌های كلسیمی است كه در درمان آنژین پایدار مزمن، آنژین وازواسپاستیک و فشار خون استفاده می‌شود. راه مصرف این دارو خوراکی است. راه خوراکی سهولت مصرف بالایی دارد. از جمله اشکال دارویی خوراکی، قرص‌ها هستند که با توجه به سهولت ساخت و پایداری مناسبی که دارند و همچنین هزینه کمتر، حمل و نقل راحت‌تر، جز اشکال دارویی پر مصرف هستند. بیش از 50% اشکال دارویی بازار را قرص‌ها تشکیل می‌دهند. به همین علت مصرف این شکل دارویی از اولویت بالایی برخوردار است. اما این شکل دارویی ایرادهایی نیز دارد. اولین ایرادی که به این شکل دارویی وارد می‌شود، مشکل بلع است. بعضی‌ از افراد از جمله کودکان و سالمندان توانایی بلع بالایی ندارند. همچنین افرادی که از بیماری اسکیزوفرنی رنج می‌برند، قرص را در دهان نگاه می‌دارند و آن

شکل ‏3‑11- پلان طرح پمپاژ به روستای گاودول (روش پمپ ضربه‌قوچی) 51
شکل ‏3‑12- پروفیل خط انتقال از مخزن ایلوانق تا مخزن آناویز به طول 5600 متر 52
شکل ‏3‑13- پروفیل خط انتقال از مخزن آناویز تا مخزن گاودول به طول 4600 متر 52
شکل ‏4‑1- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 15 میلیمتر) 57
شکل ‏4‑2- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 20 میلیمتر) 58
شکل ‏4‑3- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 25 میلیمتر) 59
شکل ‏4‑4- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 32 میلیمتر) 60
شکل ‏4‑5- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 40 میلیمتر) 61
شکل ‏4‑6- نمودار تغییرات فشار ناشی از ضربه‌قوچ برای حالت بهینه پمپاژ (قطر خط 32 میلیمتر – حجم هوای 5 لیتر) 61
شکل ‏4‑7- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 15 میلیمتر)- اردبیل 62
شکل ‏4‑8- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 20 میلیمتر) – اردبیل 63
شکل ‏4‑9- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 25 میلیمتر) – اردبیل 64
شکل ‏4‑10- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 32 میلیمتر) – اردبیل 65
شکل ‏4‑11- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 40 میلیمتر) – اردبیل 66
شکل ‏4‑12- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 50 میلیمتر) – اردبیل 67
شکل ‏4‑13- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 65 میلیمتر) – اردبیل 68
شکل ‏4‑14- نمودار تغییرات حجم آب پمپاژ شده در مقابل حجم هواهای مختلف محفظه هوا (قطر 80 میلیمتر) – اردبیل 69
شکل ‏4‑15- نمودار فشار ناشی از ضربه‌قوچ برای قطر 100 میلیمتر 70
شکل ‏4‑16- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 80 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 72
شکل ‏4‑17- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 65 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 72
شکل ‏4‑18- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 50 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 73
شکل ‏4‑19- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 40 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 73
شکل ‏4‑20- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 32 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 74
شکل ‏4‑21- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 25 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 74
شکل ‏4‑22- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 20 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 75
شکل ‏4‑23- نمودار حجم آب پمپاژ شده برای قطر 15 میلیمتر در حجم هواهای مختلف 75
شکل ‏4‑24- نمودار تغییرات فشار ناشی از ضربه‌قوچ برای حجم هواهای مختلف (قطر بهینه 80 میلیمتر) 79
شکل ‏7‑1- نمودار تغییرات فشار برای قطر 15 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 87
شکل ‏7‑2- نمودار تغییرات فشار برای قطر 20 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 87
شکل ‏7‑3- نمودار تغییرات فشار برای قطر 25 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 88
شکل ‏7‑4- نمودار تغییرات فشار برای قطر 32 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 88
شکل ‏7‑5- نمودار تغییرات فشار برای قطر 40 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 89
شکل ‏7‑6- نمودار تغییرات فشار برای قطر 50 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 89
شکل ‏7‑7- نمودار تغییرات فشار برای قطر 65 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 90
شکل ‏7‑8- نمودار تغییرات فشار برای قطر 80 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 90
شکل ‏7‑9- نمودار تغییرات فشار برای قطر 100 میلیمتر (در حجم بهینه هوا) 91

فهرست جداول

جدول ‏3‑1- پارامترهای مورد نیاز ورودی مخزن تغذیه (Drive Tank) در نرم‌افزار HAMMER V8i 38
جدول ‏3‑2- پارامترهای مورد نیاز ورودی سرج تانک (Surge Tank) در نرم‌افزار HAMMER V8i 39
جدول ‏3‑3- پارامترهای مورد نیاز ورودی محفظه هوا (Air Chamber) در نرم‌افزار HAMMER V8i 39
جدول ‏3‑4- پارامترهای مورد نیاز ورودی شیر قطع و وصل (Butterfly Valve) در نرمافزار HAMMER V8i 40
جدول ‏3‑5- پارامترهای مورد نیاز ورودی گره (Junction) در نرمافزار HAMMER V8i 41
جدول ‏3‑6- پارامترهای مورد نیاز ورودی لوله (Pipe) در نرمافزار HAMMER V8i 41
جدول ‏3‑7- مشخصات لوله اصلی انتقال آب (لوله P1) 43
جدول ‏3‑8- مقادیر پارامترهای مورد نیاز طرح 44
جدول ‏3‑9- قطرهای قابل استفاده جهت خط پمپاژ آب (لوله P2در شکل 3-1) 45
جدول ‏3‑10- مشخصات لوله اصلی انتقال آب 53
جدول ‏3‑11- مشخصات قطرهای مورد استفاده جهت خط پمپاژ آب 54
جدول ‏4‑1- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 15 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف 56
جدول ‏4‑2- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 20 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف 57
جدول ‏4‑3- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 25 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف 58
جدول ‏4‑4- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 32 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف 59
جدول ‏4‑5- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 40 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف 60

 

جدول ‏4‑6- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 15 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 62
جدول ‏4‑7- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 20 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 63
جدول ‏4‑8- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 25 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 64
جدول ‏4‑9- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 32 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 65
جدول ‏4‑10- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 40 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 66
جدول ‏4‑11- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 50 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 67
جدول ‏4‑12- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 65 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 68
جدول ‏4‑13- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 80 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 69
جدول ‏4‑14- حجم پمپاژ محاسبه شده برای خط پمپاژ 100 میلیمتر به ازای حجم هواهای مختلف – اردبیل 70

چکیده:

در این مطالعه، مدلسازی پمپ ضربه‌قوچی توسط نرم‌افزاری که تهیه گردیده انجام شده است. این نرم‌افزار خروجی‌های نرم‌افزار HAMMER را به عنوان ورودی در یافت نموده و با کسب اطلاعاتی دیگر (شامل ارتفاع پمپاژ و …) میزان آب پمپاژ شده را در هر بار قطع و وصل ناگهانی شیر محاسبه می کند.
در این تحقیق مدلسازی نمونه‌ای از پمپ فوق در مجتمع آبرسانی کوثر شهرستان اردبیل انجام گرفته است. بر اساس تحلیل فنی و اقتصادی انجام شده مدلسازی فوق نشان می‌دهد که در مواردی که دبی پمپاژ کم باشد می‌توان به جای پمپاژ متعارف از پمپ ضربه‌قوچی استفاده نمود.
عوامل مؤثر در مدلسازی و طراحی پمپ ضربه‌قوچی شامل قطر خط پمپاژ، زمان قطع و وصل شیر، حجم هوای موجود در محفظه هوا و … می‌باشد. این پارامترها در طراحی این نوع پمپ مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
از مهمترین مزایای پمپ مذکور عدم نیاز به استفاده از انرژی‌های گران قیمت از قبیل انرژی فسیلی یا انرژی الکتریکی می‌باشد. در مواردی که امکان استفاده از انرژی‌های مذکور با سختی و هزینه زیادانجام می‌گیرد، استفاده از پمپ ضربه‌قوچی می‌تواند کارگشا باشد.

کلمات کلیدی:
پمپ ضربه­قوچی، نرم‌افزار HAMMER ، آبرسانی روستایی، مدلسازی هیدرولیکی

 

 

 

فصل اول

معرفی تحقیق

 

1- معرفی تحقیق

پمپ­ها (تلمبه­ها) [1] از اصلی­ترین اجزای صنعت آبرسانی می­باشند. این واحد از جمله تأسیسات استراتژیک محسوب شده و یکی از آیتم­های اصلی مصرف انرژی در سیستم آبرسانی است. به منظور تعریف کاملتر و دقیقتر این پایان نامه ، ابتدا بحث مختصری راجع به انواع پمپ­ها و گروه­بندی آنها از نظر استفاده از انرژی (استفاده مستقیم یا استفاده غیرمستقیم) لازم به نظر می­رسد.
بر مبنای نحوه انتقال انرژی از پمپ به سیال، پمپ­ها را به سه دسته کلی تقسیم می­ کنند (نوربخش, 1385):

• پمپ­های دینامیکی[2]
• پمپ­های جابجایی مثبت[3]
• پمپ­های ویژه[4]

پمپ‌های دینامیكی پمپ‌هایی هستند كه انرژی جنبشی آب را افزایش می‌دهند. در این نوع پمپ‌ها انتقال انرژی از پمپ به سیال به صورت پیوسته انجام می‌گیرد و مقدار سیال عبوری از واحد زمان (آبدهی) و فشار خروجی سیال از پمپ به هم وابسته می‌باشند. این دسته از پمپ‌ها شامل زیرمجموعه كاملاً متنوعی بوده كه پمپ‌های چرخی[5] از مهمترین آنهاست كه خود بر اساس مسیر حركت سیال در چرخ به سه دسته پمپ‌های شعاعی[6] (برای ایجاد فشار بالا و آبدهی بالنسبه كمتر)، پمپ‌های محوری[7] (برای ایجاد آبدهی بالا و فشار كمتر) و پمپ‌های مختلط[8] (برای ایجاد فشار و آبدهی متوسط) تقسیم می‌شوند (نوربخش, 1385).
در پمپ‌های جابجایی مثبت، انتقال انرژی به سیال به صورت متناوب صورت می‌گیرد. این پمپ‌ها خود به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند كه از مهمترین آنها پمپ‌های رفت و برگشتی (پیستونی)[9]، گردشی[10] و لوله‌ای[11] را می‌توان نام برد. این نوع پمپ‌ها معمولاً برای دبی‌ها و لزجت‌های نامتعارف مورد استفاده قرار می‌گیرند و اغلب كاربرد صنعتی دارند (نوربخش, 1385).
سایر پمپ‌ها كه مكانیزمی متفاوت از دو رده پمپ ذكر شده دارند در رده پمپ‌های ویژه قرار می‌گیرند. از این نوع پمپ‌ها می‌توان به پمپ‌های هوا[12] ، پمپ‌های اجكتور[13] و همچنین پمپ‌های قوچ­آبی (ضربه قوچی)[14] اشاره كرد. در این پمپ‌ها نحوه انتقال انرژی به سیال برای انجام حركت خاصی اندکی متفاوت از دو نوع اول می‌باشد. لیكن باز هم به گونه‌ای می‌توان آنها را در دو دسته اول نیز جا داد.
پمپ‌های ضربه‌قوچی که موضوع این پایان‌نامه هستند، در زمره پمپ‌های ویژه بوده لیکن به عنوان پمپ جابجایی مثبت نیز قابل دسته‌بندی هستند. در این پمپ‌ها از انرژی جریان ناپایدار ضربه‌قوچ[15] در یک خط آبرسانی برای انتقال آب به ارتفاع بالا ولی در دبی‌های محدود استفاده می‌گردد. امکان‌سنجی استفاده از این نوع پمپاژ در پروژه‌های آبرسانی مناطق دوردست و با اختلاف ارتفاع بالا، موضوع تحقیق در این پایان‌نامه می‌باشد.

1-1- هدف از طرح مورد نظر و ضرورت انجام آن

این مطلب را هم بخوانید :

با توجه به هزینه بالای تأمین انرژی متعارف (شامل انرژی الكتریكی یا انرژی فسیلی) در استفاده از پمپ­های رایج در صنعت آب، استفاده از پمپ­هایی كه دارای مكانیزم ساده‌تر و مصرف انرژی كمتری باشند می‌تواند از جذابیت مناسبی برخوردار باشد. پمپ‌های قوچ‌آبی (ضربه­قوچی) فقط با بهره گرفتن از انرژی هیدرولیكی ناشی از جریان ناپایدار[16] در خطوط لوله، عمل پمپاژ آب را انجام می‌دهند و نیازی به استفاده از انرژی‌های الكتریكی یا فسیلی ندارند. همچنین در برخی از مناطق روستایی بعلت شرایط توپوگرافی ویژه تأمین آب روستاهای هم‌جوار از طریق یک ایستگاه پمپاژ (مجتمع­های آبرسانی) با سختی و هزینه زیاد انجام می­شود. استفاده از پمپ‌های ضربه‌قوچی می‌تواند به عنوان یكی از گزینه‌های حل مشكلات فوق مطرح گردد.

1-1-1- اهداف اصلی

هدف اصلی از انجام این پایان‌نامه، امكان‌سنجی اجرای چنین ایستگاه های پمپاژی در سیستم‌های آبرسانی، بویژه در مناطق روستایی می‌باشد.

1-1-2- اهداف فرعی

از جمله اهداف دیگر پروژه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تهیه برنامه نرم‌افزاری برای تسهیل و بهینه کردن طراحی ایستگاه‌های پمپاژ ضربه‌قوچی
• تعیین محدوده‌های فنی و اقتصادی استفاده از این نوع پمپاژ
• حفاظت خط اصلی انتقال آب در برابر فشارهای ناشی از ضربه‌قوچ (علاوه بر عمل پمپاژ آب)

 

شکل (4-1) منحنی هیپسومتری حوضه آبریز رودخانه کرج………………………………………………………70
شکل (4-2) نمایشisotherm صفر درجه ((freezing level و خطوط هم دما
در یک محدوده کوهستانی………………………………………………………………………………………………….72
شکل (4-3) مقادیر متوسط دمای ماکزیمم، مینیمم و میانگین روزانه سه ایستگاه
در بازه 7 ساله مورد بررسی ……………………………………………………………………………………………….75
شکل (4-4) مقایسه دمای پیشنهاد شده توسط مدل های خطی برازش داده شده
به دمای متوسط روزانه و مقادیر مشاهداتی دمای متوسط روزانه ایستگاه ها…………………………………77
شکل (4-5) سری زمانی دمای میانگین روزانه حوضه……………………………………………………………..80
شکل (4-6) دمای میانگین بلند مدت ماه های سال…………………………………………………………………85
شکل (4-7) مقادیر بیشترین ساعات تابش در عرض جغرافیایی 36………………………………………….87
شکل (4-8) رابطه رگرسیونی درجه 2 برای محاسبه …………………………………………………………88
شکل (4-9) رگرسیون خطی بین داده های ماهیانه…………………………………………………………………..90
شکل (4-10) تبخیر و تعرق پتانسیل به روش thornthwaite اصلاح نشده…………………………………91
شکل(4-11) مقادیر تابش فرازمینی روزانه…………………………………………………………………………….93
شکل (4-12) محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل در ایستگاه سینوپتیک آبعلی
(به روش فائو پنمن- مونتیت)…………………………………………………………………………………………….94
شکل (4-13) مقایسه مقادیر برآورد شده تبخیر و تعرق پتانسیل توسط
دو روش پنمن و Thornthwaite اصلاحی (بر حسب mm)…………………………………………………….95
شکل (4-14) سری زمانی مجموع ماهیانه تبخیر و تعرق پتانسیل به دو روش
فائو پنمن مونتیت و Thornthwaite اصلاح شده……………………………………………………………………95
شکل (4-15) مقادیر میانگین بلند مدت مجموع تبخیر و تعرق پتانسیل ماهیانه
با دو روش پنمن و thornthwaite اصلاح شده…………………………………………………………………….95
شکل (4-16) سری زمانی تبخیر و تعرق پتانسیل حوضه آبریز کرج…………………………………………..96
شکل (4-17) سری زمانی مقادیر روزانه………………………………………………………………………….98
شکل (4-18) سری زمانی در محل ایستگاه سینوپتیک آبعلی……………………………………………….99
شکل (4-19) مقایسه سری زمانی تابش ورودی با بهره گرفتن از
و تابش ورودی واقعی……………………………………………………………………………………………………….99
شکل (4-20) نحوه محاسبه تابش خالص و میزان ذوب برف………………………………………………….100
شکل (4-21) رابطه خطی بین اختلاف دمای ماکزیمم و ممینیموم مطلق روزانه و رطوبت نسبی……101
شکل (4-22) مقایسه مقادیر روزانه رطوبت نسبی مشاهداتی و محاسباتی برای ایستگاه آبعلی………101
شکل (4-23) مقایسه مقادیر مشاهداتی و محاسباتی………………………………………………………..102
شکل (4-24) فلوچارت مدل ذوب برف……………………………………………………………………………..107
شکل (4-25) هیتوگراف مربوط به بارش اولیه……………………………………………………………………..109
شکل (4-26) هیتوگراف مربوط به بارش فرضی (بارش مازاد + ذوب برف)……………………………..109
شکل (4-27) مقایسه هیدروگراف شبیه سازی و مشاهداتی در دوره کالیبراسیون………………………..112
شکل (4-28) مقایسه مقادیر دبی روزانه مشاهداتی و محاسباتی در دوره کالیبراسیون………………….112
شکل (4-29) مقایسه هیدروگراف شبیه سازی و مشاهداتی در دوره صحت سنجی…………………….114
شکل (4-30) مقایسه مقادیر دبی روزانه مشاهداتی و محاسباتی در دوره صحت سنجی………………114
شکل (4-31) سری زمانی مقادیر رطوبت میانگین خاک ( )………………………………………………..119
شکل (4-32) سری زمانی تبخیر و تعرق واقعی برآورد شده توسط مدل…………………………………..119
شکل (4-33) توزیع تجمعی رطوبت خاک………………………………………………………………………….120
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


چکیده:
یکی از چالشها و اهداف عمده در هیدرولوژی مهندسی تعیین یک مدل بارش- رواناب مناسب جهت مشخص کردن پاسخ حوضه نسبت به یک بارش مشخص با بهره گرفتن از پارامترهای موجود در مدل است. پاسخ حوضه تابعی از مشخصات حوضه آبریز و مقادیر پارامترهای مدل است. لذا ضروری است که این پارامترها به نحوی

 مناسب برآورد گردند. کالیبراسیون مدل مستلزم بهینه کردن یک تابع هدف است، در این تحقیق ضریب کارآیی یا ضریب Nash & Sutcliffe به عنوان تابع هدف مد نظر قرار گرفت و بیشینه آن به طور خودکار جستجو گردید.

به منظور تحقق این امر از الگوریتم بهینه سازیPSO (Particle Swarm Optimization) برای برآورد مقادیر پارامترهای مدل مفهومی بارش- رواناب ARNO، با بهره گرفتن از داده های مشاهداتی روزانه بهره گرفته شد و توسط آنها بهترین هیدروگراف روزانه محاسباتی مشخص گردید.
در این تحقیق، حوضه آبریز رودخانه کرج در بالادست ساختگاه سد امیرکبیر مورد مطالعه قرار گرفت. ورودی های مدلARNO به صورت دو سری زمانی بارش و تبخیر و تعرق پتانسیل هستند. از آن جا که تبخیر و تعرق پتانسیل تابع دما است و با توجه به اختلاف ارتفاع زیاد نقاط مختلف حوضه، یک مدل رگرسیونی (بر اساس بهترین ضریب تعیین) به منظور محاسبه رابطه بین دما و ارتفاع، برای محاسبه دمای میانگین در هر روز پیشنهاد گردید. هم چنین با توجه به کوهستانی بودن و زیر صفر بودن دمای هوای بخش عمده ای از حوضه در فصول بارش، سهم عمده ای از نزولات جوی به صورت برف بوده و برف به مدت طولانی در این مکانها به صورت ذخیره باقی می ماند. از این رو اصلاح فایل بارش اولیه امری ضروری است. این کار با جدا کردن سهم برف از مجموع نزولات و اضافه نمودن مجدد برف ذوب شده و تشکیل یک فایل ثانویه بارش که بتوان آن را به عنوان ورودی به مدل بارش- رواناب معرفی نمود، انجام گردید.
در نهایت با اصلاح فایل بارش به عنوان ورودی اصلی مدل و هم چنین ساختن فایل تبخیر و تعرق پتانسیل، مدل مفهومی بارش رواناب ARNO توسط الگوریتم بهینه سازی PSO به صورت خودکار کالیبره شد و ضریب کارآیی (Sutcliffe & Nash) برابر 8108/0 در مرحله کالیبراسیون برای حوضه کوهستانی کرج به دست آمد.
کلمات کلیدی: PSO، ضریب کارآیی، رواناب مشاهداتی، رواناب محاسباتی، دما، تبخیر و تعرق، ذوب برف.

فصل اول- مقدمه

یک مدل درک ساده ای است از یک سامانه واقعی (مانند پروسه پیچیده تبدیل بارش به رواناب). می توان مدل را یک تئوری، قانون و یا یک ایده ساختاری دانست. با توسعه یک مدل امکان توضیح ساده یک سامانه پیچیده فراهم می شود. هر نوع مدل مناسب یک موقعیت و هدف خاص بوده، هیچ مدلی را نمی توان برتر از دیگری دانست، هر مدل نقاط ضعف و قوت داشته، انتخاب آن بستگی زیادی به سامانه مورد مطالعه برای مدل کردن و هیدرولوژی منطقه دارد.
از سوی دیگر به هنگام استفاده از مدل های مفهومی (مانند مدل بارش- رواناب ARNO که مبنای این تحقیق قرار گرفته است.) با تعدادی پارامتر روبرو می شویم که معرف چکیده ای از ویژگی های حوضه هستند. بیشتر این پارامترها از کمیت های قابل اندازه گیری حوضه به دست نمی آیند، لذا لازم است از طریق کالیبراسیون مدل برآورد شوند، در واقع بیشتر مدل های مفهومی بارش- رواناب، به ویژه نوع پیوسته آن ها، از شمار زیادی پارامتر برخوردارند و سری پارامترهای مناسب باید در یک فضای بزرگ چند بعدی یافت شوند. سطح پاسخ تابع هدف این مدل ها اغلب از بهینه های موضعی زیادی برخوردار هستند. لذا می توان گفت که کالیبراسیون خودکار در مورد این مدل ها امری راهگشا و ضروری است. [خزایی، 1388]
در میان انواع روش های بهینه سازی تابع هدف، الگوریتم PSO (Particle Swarm Optimization) به عنوان روشی نسبتاً جدید و کاربردی از مجموعه وسیع روش های هوش جمعی Swarm Intelligence Methods))، به منظور کالیبراسیون مدل بارش- رواناب ARNO در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است.

1-1- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:
بهره برداری و استفاده مطلوب از منابع آب و مدیریت بهینه آن مستلزم شناخت بهتر مدل هیدرولوژیکی است. بارش و به دنبال آن تشکیل رواناب سطحی از فازهای مهم چرخه هیدرولوژیکی محسوب می شود و اساس کار مدل هیدرولوژیکی، بررسی رابطه بین بارش و رواناب است. کالیبراسیون دستی مدل های هیدرولوژیکی از اوایل دهه 1960 مورد توجه قرار گرفته است، ولی به دلیل وقت گیر بودن و پیچیدگی آن، از اواخر دهه مذکور بحث کالیبراسیون خودکار مورد توجه قرار گرفت. کالیبراسیون خودکار (Auto Calibration) نیازمند انتخاب یک تابع هدف مناسب، یک الگوریتم جستجو و یک معیار برای به اتمام رساندن الگوریتم است.
مدل ARNO یک مدل بارش- رواناب مفهومی است که به صورت گسترده در مطالعاتی هم چون برنامه ریزی آب، تحلیل جریانهای کم، تحلیل سیلهای حدی، پیش بینی زمان واقعی سیل و مطالعات اثرات تغییر اقلیم در نقاط مختلف دنیا با موفقیت به کار گرفته شده است، از طرف دیگر به هنگام استفاده از این نوع مدل ها به دلیل داشتن پارامترهای زیاد (که مستقیماً قابل اندازه گیری نیستند)، بحث کالیبراسیون و مطابقت هر چه بیشتر هیدروگرافهای مشاهداتی و شبیه سازی امری بسیار مهم و حائز اهمیت بوده و به عنوان اصلی ترین چالش مطرح است. چنان چه بتوان یک مدل با ضریب کارآیی ( ) بالا ارائه داد، مدل مورد نظر در پیش بینی سیلاب ها و همچنین برآورد دبی خروجی، کاربردی و قابل اتکا خواهد بود، بنابراین هدف از ارائه یک مدل این است که هیدروگراف شبیه سازی حتی المقدور بیشترین انطباق را با هیدروگراف مشاهداتی (اندازه گیری شده در خروجی حوضه) داشته باشد. در این تحقیق کوشش شده است تا هیدروگراف خروجی به نحوی مناسب با الگوریتم بهینه سازی PSO شبیه سازی گردد.

1-2- اهداف و سئوالات تحقیق:
به طور مشخص هدف نهایی در این تحقیق دستیابی به بهترین و مناسب ترین پارامترهای مدل بارش – رواناب ARNO به منظور شبیه سازی هیدروگراف خروجی است، به نحوی که هیدروگراف تولید شده بتواند دبی خروجی را با دقت مناسبی پیش بینی نماید، به عبارت دیگر چنان چه بتوان یک هیدروگراف شبیه سازی خروجی با ضریب تصمیم گیری مناسب ارائه داد، می توان از آن در مواردی نظیر کنترل سیلاب و مدیریت منابع آب بهره جست.
در این تحقیق کوشش شده تا به سئوالات زیر پاسخ گفته شود:
1- یک مدل مفهومی نظیر مدل ARNO تا چه حد در شبیه سازی پروسه پیچیده بارش- رواناب مؤثر و کاربردی است؟
2- استفاده از الگوریتم های جستجو (به طور اخص الگوریتم PSO) به منظور دستیابی به پارامترهای مدل تا چه حد مؤثر وگره گشا است؟ یا به عبارتی اهمیت استفاده از کالیبراسیون خودکار در یک مدل مفهومی تا چه حد بوده و چگونه در قضاوت و تصمیم گیری آتی تأثیر گذار است؟
3- آیا با بهره گرفتن از متد بهینه سازی مذکور می توان مقادیر پارامترهایی که به طور خاص دریک مدل مفهومی هیدرولوژیکی، قابل اندازه گیری نیستند به دست آورد یا آن را اصلاح نمود؟ به عبارت دیگر استفاده از یک مدل مفهومی بارش- رواناب و دستیابی به یک هیدروگراف شبیه سازی مناسب توسط آن تا چه حد می تواند در درک پروسه های واقعی موجود در حوضه و نحوه ارتباط میان آنها به ما کمک کند؟
4- تأثیر پردازش داده ها در ارائه یک هیدروگراف شبیه سازی مناسب و دارای انطباق بیشتر با واقعیات فیزیکی موجود در حوضه تا چه حد است؟

1-3- ساختار پایان نامه:
این تحقیق شامل پنج فصل به شرح زیر است:
فصل اول که شامل بیان مسئله، ضرورت و اهمیت تحقیق، تعاریف مفاهیم کلی و بیان ساختار کلی پایان نامه است.
فصل دوم که در آن به سابقه و مبانی استفاده از مدل های هیدرولوژیکی بارش- رواناب مفهومی و به طور اخص مدل ARNO پرداخته می شود، هم چنین در این

این مطلب را هم بخوانید :

بایگانی‌های پایان نامه ها و مقالات - دانلود متن کامل فایل های مقاله -پروژه-پایان نامه

 فصل به پیشینه و چارچوب کلی روش های بهینه سازی به خصوص روش PSO نیز اشاره می گردد.

فصل سوم که در آن به بررسی منطقه مورد مطالعه پرداخته می شود و سپس در ادامه مباحث تئوری تحقیق نظیر ساختار و عملکرد مدل ARNOو هم چنین روش ارائه یک برنامه کامپیوتری بر مبنای الگوریتم بهینه سازی PSOدر دستور کار قرار می گیرد.
فصل چهارم به تجزیه و تحلیل نتایج حاصله از بهینه سازی مدل ARNO و هم چنین بررسی تأثیرات توسعه مدل برف و استفاده از یک فایل بارش مناسب بر روی جواب ها، می پردازد.
فصل پنجم به نتیجه گیری کلی و ارائه پیشنهادات اختصاص دارد.

 
فصل دوم- مبانی و مروری بر منابع

2-1 کلیات و تعاریف:
قبل ازبحث اصلی، تعاریف بخشی از اصطلاحاتی که در این تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد ذیلاً ارائه می­گردد.
ابتدا به تعریف اصطلاحات مربوط به روش بهینه سازی مورد استفاده در این تحقیق یعنی الگوریتم بهینه سازی (Particle Swarm Optimization) PSO اشاره می شود:

• Particle: درالگوریتم(Particle Swarm Optimization) PSO ، هر Particle معرف یک راه حل بالقوه برای یک مسئله بهینه سازی است، که در نهایت بهترین راه حل، مقدار بهینه برای تابع هدف را تعیین می کند. [در این تحقیق یک Particleمجموعه ای از پارامترهای مدل است که در نهایت بهترین آن بیشترین ضریب Nash-Sutcliffe را معرفی خواهد نمود.]
• Swarm: به مجموعه particle ها که در هر مرحله ساخته می شوند گفته می شود. [در لغت به معنی دسته حشرات است.]
• Position: معرف بردار موقعیت هر particle است که وضعیت آن را در swarm مشخص می کند.
• Velocity: معرف برداری است که سرعت و جهت حرکت particle را در swarm مشخص می نماید.
• Iteration: معرف تعداد تکرارها و مراحل الگوریتم PSOاست.
• Pbest: معرف بهترین موقعیت یکparticle یا (مجموعه پارامترها) در هر مرحله نسبت به موقعیت های پیشین آن است.
• Gbest: معرف موقعیت بهترین particle در هر iteration است.
• w: پارامتر وزنی الگوریتمPSO موسوم به اینرسی وزنی (inertia weight) است.