فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده ­هاو یافته­ های تحقیق     80

4-1 بخش اول: تحلیلهای توصیفی پژوهش     81

4-2 بخش دوم: تجزیه و تحلیل استنباطی   87

4-2-1 بررسی فرض نرمال بودن داده ­ها . 87

4-2-2 آزمون فرضیه ­ها . 88

فصل پنجم نتیجه ­گیری و پیشنهادات     91

5-1 نتایج آمار توصیفی . 92

5-2 نتایج استنباطی . 94

5-3 پیشنهادات تحقیق . 96

5-4 محدودیت­های تحقیق . 97

5-5 پیشنهادات برای تحقیقات آینده 98

منابع .     99

ضمائم و پیوست­ها .     107

چکیده

هدف این تحقیق سنجش تاثیر سرمایه اجتماعی بر مدیریت دانش می­باشد. این تحقیق بر حسب هدف کاربردی و بر اساس روش توصیفی از نوع همبستگی است. برای جمع­آوری داده ­ها از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق مورد مطالعه شامل شعب بانک­های غرب استان گیلان می­باشد. که در سطح واحد سازمانی مورد تحلیل و بررسی قرارگرفته است جامعه آماری تحقیق برابر182 شعبه بانک دولتی وخصوصی در سطح 6 شهرستان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلی و صومعه­صرا) که مشغول به ارائه خدمات هستند می­باشد.که حجم نمونه 96 می­باشد. و برای تجزیه و تحلیل توصیفی پژوهشی داده ­های از شاخص فراوانی، درصد فراوانی و از شاخص­های مرکزی استفاده شده است. و برای بررسی نرمال بودن داده ­ها از آزمون کولموگروف- اسمیرنوف استفاده شده و

 جهت آزمون فرضیه­ های تحقیق از آزمون رگریسیون استفاده شده است. یافته­ ها تحقیق نشان از تأثیر مثبت و معنادار سرمایه اجتماعی بر مدیریت دانش دارد و همچنین تاثیر مثبت و معنادار متغیرهای سرمایه ساختاری بر مدیریت دانش، سرمایه شناختی بر مدیریت دانش و سرمایه ارتباطی بر مدیریت دانش است.

واژگان کلیدی: سرمایه اجتماعی، سرمایه ساختاری، سرمایه شناختی، سرمایه ارتباطی، مدیریت دانش

1-1     مقدمه

در عصر امروزی پیشرفت علم وتکنولوژی با سرعت خارق العاده در حال حرکت به سمت جلو است و جهان امروز را خیلی متفاوت از جهان دیروز گردانیده است. و همه انسان­ها و سازمان­ها تحت تأثیر این تحولات می­باشند. بانکداری امروزی با بانکداری گذشته تفاوت پیدا کرده است. و مشتری امروزی نیز با مشتری دیروزی فرق می­ کند مشتری دیروز به دنبال بانک و بانکدار بود تا بتواند نیازهای خود را مرتفع و از آن بهره­مند شود ولی امروز این بانک­ها هستند که باید در این فضای کاملا رقابتی بدنبال مشتری بگردند و زمینه رضایت آن­ها را فراهم کنند. چون دیگر مشتری وقت و فرصت آن را ندارد که بدنبال بانک و بانکدار باشد. و بانک­ها باید با برخورداری از علم روز و تشخیص نیازهای مشتریان زمینه دلخواه مشتری را فراهم بیاورند. سازمان­ها باید توان این را داشته باشند که خود را با شرایط روز وفق دهند و برای این کار لازم است تا سازمان­ها از حالت یادگیری سازمانی تغییر جهت داده و به سمت مفاهیم سازمان­های یادگیرنده و سازمان­های دانشی و مدیریت دانش حرکت کنند. مدیریت دانش یکی از این مفاهیمی است که از الزامات مهم سازمان­ها می­باشد و سازمان­ها با بکارگیری مدیریت دانش امکان نوآوری در فعالیت­ها، فرایندها، خدمات خویش را فراهم می­آورند. ودر نتیجه موقعیت رقابتی خویش را بهبود می­بخشند. سازمان­ها باید توانایی این را داشته باشند تا دانش مورد نیاز را کسب و میان کارکنان نشر داده و در فعالیت­های روزانه خود بکار گیرند. پس شناخت عوامل تأثیر­گذار بر مدیریت دانش از جمله اقدامات اولیه سازمان­ها می­باشد. از طرف دیگر یکی از قابلیت­های مهم سازمانی که می ­تواند به سازمان­ها در خلق و تسهیم دانش کمک بسیار کند و برای آنها در مقایسه با سازمان­های دیگر مزیت سازمانی پایدار ایجاد کند سرمایه اجتماعی[1] است (پروساک و کوهن[2]، 2001). سرمایه اجتماعی از مفاهیم نوینی است که نقش بسیار مهمتری نسبت به سرمایه فیزیکی و سرمایه انسانی[3] در سازمان­ها و جوامع ایفا می­ کند. بطوری که بدون سرمایه اجتماعی کارکنان حاضر به تسهیم اطلاعات و دانش نخواهند شد و برنامه مدیریت دانش موفقیت­آمیز نخواهد بود. برای ایجاد و تکمیل فرایند مدیریت دانش، سرمایه اجتماعی جایگاه اساسی دارد (این کپن[4]،1998(. که سازمان­ها با استفاده درست از مدیریت دانش[5] و سرمایه اجتماعی می­توانند سازمان­های خود را به کمال مورد نظر برسانند.

بنابراین با توجه به اهمیت سرمایه اجتماعی بر مدیریت دانش در سازمان­ها این تحقیق در پی دستیابی به شناخت بیشتر عوامل موثر بر اجرای مناسب این راهبرد می­باشد. با توجه به تعاریف و ابعاد مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی که هر دو بر تعاملات و ارتباطات میان افراد تاکید دارد. در این تحقیق تلاش می­شود تا چگونگی ارتباط میان سرمایه اجتماعی و مدیریت دانش و نیز سه بعد سرمایه اجتماعی یعنی بعد ارتباطی، شناختی و ساختاری بر مدیریت دانش در شعب بانک­های غرب گیلان بررسی شود و میزان تأثیر پذیری مدیریت دانش از سرمایه اجتماعی مورد آزمون قرار گیرد. این فصل شامل بیان مسئله، اهمیت و ضرورت تحقیق، چارچوب نظری، فرضیات تحقیق، اهداف تحقیق، تعاریف نظری و عملیاتی متغییرها و قلمرو تحقیق می­باشد.

1-2     بیان مسئله

دانش به سرعت در حال تبدیل شدن به مهمترین مزیت رقابتی پایدار برای سازمان­هاست. پیشرفت­های اخیر در فناوری اطلاعات، هزینه­ های مدیریت داده را به میزان قابل توجهی کاهش داده است. این پیشرفت­ها مفاهیم سازمان یادگیرنده، سازمان­های دانشی و مدیریت دانش را وارد ادبیات مدیریت و سازمان کرده است. سازمان­ها با بکارگیری استراتژی­های مدیریت دانش امکان نوآوری در فرایند­ها، فعالیت­ها، محصولات و خدمات خویش را فراهم آورده­اند و در نتیجه موقعیت رقابتی خویش را بهبود می­بخشند. در محیط پویا، چالشی و رقابتی کسب وکار امروزه حرکت سازمان­ها به طرف سازمان­های یادگیرنده از الزامات موفقیت در چنین محیطی است. و امروزه سازمان­ها باید توانایی این را داشته باشند که دانش مورد نیازشان را برای نوآوری در محصولات و بهبود فرایند­ها را كسب نمایند و میان كاركنان­شان نشر دهند و در تمامی فعالیت­های روزانه مورد استفاده قرار دهند(دوستار وهمکاران،1391).

مدیریت دانش عبارت است از فرایند ایجاد ارزش از دانش سازمان البته پیاده سازی و اجرای مدیریت دانش كارا و موثر که مستلزم توجه به عوامل مهمی مانند

این مطلب را هم بخوانید :

 

 فرهنگ سازمانی و فن آوری اطلاعات می­باشد كه اهمیت این عوامل در سازمان­های مختلف با توجه به اهداف سازمان، زمینه فعالیت سازمان، محیطی كه سازمان در آن قرار دارد (معتمدی جویباری و همکاران،1391) مالهوترا[6] معتقد است مدیریت دانش شامل فرایندهای سازمانی است که ترکیب هم­افزایی از ظرفیت پذیرش داده و اطلاعات، توسط فناوری اطلاعات، و ظرفیت خلاقیت و نوآوری توسط انسان را جستجو می­ کند (مالهوترا،1998). ﭼﻮﻧـﮓ و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ[7] (2000) در ﭘـﻲ پژوهش­های ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺧﻮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ داﻧﺶ را ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮی و اراﺋﻪ مهارت­ها و تخصص­های اﻓﺮاد در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻲداﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺸـﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣـیﺷـﻮد.

بهات (2001) چرخه مدیریت دانش را شامل فعالیت­های کسب، ثبت، انتقال، خلق و کاربرد دانش در سازمان می­داند. کسب دانش شامل مجموعه فعالیت­هایی است که به منظور کسب دانش جدید در خارج سازمان صورت می­گیرد. ثبت و مستند­سازی دانش شامل استفاده از پایگاه­هایی است که به منظور ثبت دانش موجود در سازمان صورت می­گیرد. انتقال دانش شامل مجموعه فعالیت­هایی است که به منظور انتقال دانش سازمان میان اعضاصورت می­گیرد. خلق دانش شامل پاداش­دهی وتشویق نوآوری و ایده­های جدید کارکنان، بحث آشکار در مورد تجارت وشکست­های سازمان، تشکیل گروه­های یادگیری است. و کاربرد دانش شامل بکارگیری ایده­های جدید کارکنان در فرایند سازمان و یا توجه به فروش دانش سازمانی است.

مدیریت دانش با تسهیم دانش در سازمان و به حافظه سپردن دانش افراد در حافظه سازمانی می ­تواند کارکنانی دانشی بار آورد که پاسخگوی نیاز مراجعین خود باشد.مراجعینی که روز به روز آگاه­تر می­شوند و توقعات بالاتری را از سازمان­ها دارند.در چنین فضایی خلق و مبادله دانش یک فاکتور اساسی در سازمان­های دولتی برای ارائه خدمات بهتر و تصمیم گیری های منطقی­تر می­باشد (ان.دی.للا[8]،2010). مفهوم سیستم مدیریت دانش سازمانی می ­تواند درک کامل­تری از مدیریت دانش و عناصر اصلی آن را نشان دهد. سیستم مدیریت دانش سازمانی، نظامی است که از طریق آسان سازی مبادله و نشر دانش (چه ضمنی و چه صریح) فرایند

 نرم افزار لیزرل 2/8 صورت پذیرفته است.

نتایج: بر اساس نتایج بدست آمده از میان هشت فرضیه تنها دو فرضیه مربوط به ارتباط درک مشتری نسبت به شایستگی کارکنان با اعتماد کارکنان و ارتباط درک مشتری نسبت به گرایش کارکنان به حل مشکل با اعتماد کارکنان رد و فرضیه های ارتباط درک مشتری نسبت به خیرخواهی کارکنان با اعتماد کارکنان ، ارتباط درک

 مشتری نسبت به شایستگی سیاستها با اعتماد مشتری به سیاستها، ارتباط درک مشتری به خیرخواهی سیاست ها با اعتماد مشتری به سیاست ها، ارتباط اعتماد مشتری به کارکنان با اعتماد مشتری به سیاست ها ،ارتباط اعتماد مشتری به کارکنان با نیات وفاداری مشتریان و ارتباط اعتماد مشتری به سیاست ها با نیات وفاداری مشتریان مورد تایید قرار گرفتند.وبا توجه به نتایج بدست آمده بیشترین میزان ارتباط به میزان 53% مربوط به فرضیه درک مشتری به خیرخواهی سیاستها و عملکردهای مدیریتی به طور مثبتی با اعتماد مشتری به سیاستها و عملکردهای مدیریتی در ارتباط است ، می باشد.

1-1) بیان مسأله

امروزه صنایع خدماتی نقش اساسی و مهمی در رشد و توسعه اقتصادی كشورها ایفا می‌کنند و در این میان نقش و اهمیت جایگاه صنعت بیمه به عنوان صنعت مولد 

این مطلب را هم بخوانید :

 

و حمایت كننده از صنایع دیگر بر کسی پوشیده نیست. از سوی دیگر جهان بیمه به سرعت در حال تغییر و تحول و رقابتی شدن است و لازمه پیشرفت، ادامه حیات و باقی ماندن در صحنه، درك درست نیازهای مشتریان و جلب رضایت آنان می‌باشد. بازاریابی رابطه مند به عنوان کلیدی برای بازاریابان برای جذب، باقی ماندن و ارتقاء ارتباط با مشتریانشان پدیدار شده است. در بازارهای رقابتی ، تجارت‌ها برای وفاداری مشتریان برای کاهش هزینه‌ها، بهبود سود و رشد پایدار رقابت 

2-3-10) مفاهیم تیم و گروه. 71

2-3-11) تیم و اثربخشی تیمی.. 72

2-3-12) مفهوم گروه و اثربخشی گروهی.. 74

2-3-13) تیم‌سازی یا شكل گیری گروه. 75

2-3-14) هوش هیجانی و نقش اثربخشی تیمی.. 77

2-3-15) رهبری تحول گرا و اثربخشی تیمی.. 77

بخش چهارم: پیشینه تحقیق

2-4-1) پیشینه تحقیقات خارجی.. 80

2-4-2) پیشینه تحقیقات داخلی.. 82

2-4-3) تحقیقات مشابه انجام شده در خارج ایران.. 83

2-4-4) تحقیقات مشابه انجام شده در داخل ایران.. 88

2-4-5) نتیجه گیری.. 90

فصل سوم: روش اجرای تحقیق

3- 1) مقدمه. 93

3- 2) روش اجرای تحقیق.. 93

3- 3) جامعه و نمونه آماری.. 93

3- 4) روش و ابزار جمع‌ آوری داده‌ها 95

3- 5) روائی و پایایی پرسشنامه. 97

3- 5 -1) روائی.. 97

3-5-2) پایائی.. 97

3-6) روش آماری تجزیه و تحلیل داده‌ها 98

3 – 6-1) مدل معادلات ساختاری.. 98

3- 6-2) برازش مدل.. 99

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1) مقدمه. 102

4-2) توصیف متغیرهای تحقیق.. 103

4-2-1) هوش هیجانی.. 103

 

4-2-2 ) رهبری تحول گرا 104

4-2-3) اثر بخشی تیمی.. 105

4-3) آزمون فرضیات تحقیق.. 106

4-3-1) مدل اندازه گیری.. 106

4-3-2) مدل ساختاری و پایه. 109

4-3-3) آزمون فرضیات پژوهش…. 111

4-3-4) بررسی ضرایب تعیین مدل.. 112

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادها

5-1) مقدمه. 114

5-2) نتیجه گیری.. 114

5-2-1) نتایج آمار توصیفی.. 114

5-2-2) نتایج آمار استنباطی.. 114

5-2-2-1) نتایج مدل اندازه گیری.. 114

5-2-2-2) نتایج مدل ساختاری.. 115

5-3) پیشنهادهای بر مبنای یافته‌های پژوهش…. 116

5-4) پیشنهادهایی جهت تحقیقات آینده. 117

5-5) محدودیتهای تحقیق.. 117

منابع و مآخذ.. 119

چکیده

با پیشرفت تكنولوژی و پیچیده شدن فعالیتهای سازمانی،به جرات می توان ادعا كرد كه دوران كار فردی به سر آمده و امروزه مدیریت قبل ازآنكه مدیریت بر افراد باشد، مدیریت بر گروه های كاری است. قدرت ایجاد گروه های كارآمد و هماهنگ ساختن آنان با ایفای موثر نقش هماهنگ كنندگی،رهبریت گروه و عضو گروه ضروری است. از اینرو سازمانها همان گونه که به بازسازی خود می پردازند تا بتوانند موثرتر و با راندمان بهتر به رقابت بپردازند‏‎‎‏، به سوی گروهی کارکردن نیز روی آورده اند تا از ذوق و قریحه کارکنان به نحوی بهتر بهره ببرند. مدیران دریافته اند که گروه ها نسبت به ساختارهای سنتی کاری دارای قدرت انعطاف بیشتر بوده و در برابر محیط در حال تغییر بهتر پاسخگو هستند. از طرفی مدیریت اثربخش یک تیم چالشی ترین وظیفه از زمان درگیر شدن در فرایندهای پیچیده آن است علاوه بر این، از عوامل تعیین کننده برای اثربخشی تیم، می توان به سبک رهبری اشاره نمود. ادبیات موجود نیز از تاثیر ابعاد هوش هیجانی سرپرست بر رهبری تحولی سرپرست، بازده کاری کارکنان و عملکرد شغل حمایت می کند. رهبری تحول گرا ظرفیت ایجاد انگیزه در کارکنان به منظور انجام کار بیش از سطح مورد انتظار را

این مطلب را هم بخوانید :

 

 دارد. رهبری تحول گرا، زیردستان را در مورد نتایج و خروجی های جدید آگاه می کند و آنها را به فراتر از منافع خاص خود به خاطر تیم بر می انگیزاند

با توجه به مطالب بیان شده سه فرضیه در این پژوهش تنظیم گردید که به شرح زیر می باشد:

1- بین هوش هیجانی و رهبری تحول گرا رابطه وجود دارد. 2- بین رهبری تحول گرا و اثربخشی تیمی رابط وجود دارد. 3- بین هوش هیجانی و اثربخشی تیمی رابطه وجود دارد. جامعه آماری پژوهش شعب بانک های دولتی و خصوصی در سطح استان گیلان می باشد که تعدادشان 708 شعبه است. حجم نمونه مطابق جدول مورگان-گرجسای 250 شعبه است. برای نمونه گیری، با توجه به پراکندگی شعب در سطح استان،سه منطقه شرق، غرب و مرکز(شامل مرکز و جنوب) انتخاب شدند.ابتدا توسط روش نمونه گیری خوشه‌ای سهم هر منطقه مشخص شد و پس از آن با روش نمونه گیری تصادفی، شعب مناطق یاد شده انتخاب شدند. روش گردآوری داده‌ها، میدانی و ابزار گردآوری نیز پرسشنامه بوده است. جهت آزمون فرضیه از روش مدل یابی معادلات ساختاری و نرم افزار لیزرل استفاده شد و همه فرضیه‌ها نیز تایید شدند.

واژگان کلیدی: اثربخشی تیمی، رهبری تحول گرا، هوش هیجانی، بانک

مقدمه

جریانی گسترده از تغییرات و تحولات از اواخر قرن بیستم آغاز شده است که پایه‌های پارادایم سنتی و نیوتنی را در همه حوزه‌ها و به ویژه در اقتصاد، مدیریت و کسب و کار به شدت سست نموده است. در پارادایم های جدید به جای تأکید بر مدل سنتی فرماندهی و کنترل، بر استفاده از تیم های کاری مشارکتی، یادگیری مستمر، خودکنترلی، تحول آفرینی، یکپارچگی زندگی کاری و معنوی تأکید می‌شود. مفاهیمی همچون هوش هیجانی ، رهبری تحول آفرین و اثربخشی تیمی که متغیرهای اصلی این پژوهش هستند نیز در راستای همین حرکت به سمت پارادایم های منعطف تر در سال های اخیر مطرح شده اند. وظیفه اولیه رهبری در دوران جدید، اعتماد سازی و هدایت جریان تغییر و تحول است. این رهبران که رهبران تحول آفرین نامیده می شوند از سبک رهبری تعاملی که تنها مبتنی بر انگیزش از طریق پاداش و تنبیه است، فراتر می روند و با جلب اعتماد و وفاداری دیگران، ترسیم چشم اندازی مهیج از فرصتهای بالقوه و نیز الهام بخشیدن به پیروان موجب ایجاد تعهد به تحول و خودکنترلی بالا در آنها می شوند. رهبران تحول آفرین بدین ترتیب به تک تک کارکنان سازمان کمک می کنند که هر یک خود به یک عامل تحول آفرین مبدل گردند و سازمان را به سمت آینده ترسیم شده حرکت دهند. در گذشته تصور می شد که مهم ترین عامل پیش بینی اثربخشی رهبری، بهره هوشی(IQ) می باشد که مبتنی بر توانایی‌های زبانشناختی، تحلیل منطقی و هوش ریاضی است. مطالعات جدید نشان داد که بهره هوشی سنتی تنها بخش کوچکی از رهبری اثربخش را توضیح می دهد(Amram, 2005, p. 5). بنابراین از اواسط دهه 1990 میلادی تحقیقات زیادی بر نقش هوش هیجانی در پیش بینی اثربخشی رهبری متمرکز شد و تا بحال تحقیقات نشان داده اند که هوش هیجانی نسبت به بهره هوشی اهمیت بسیار بیشتری در تبیین اثربخشی رهبری دارد. در این فصل ابتدا بیان مسئله مطرح می شودو سپس به اهمیت و چارچوب نظری پرداخته می شود.پس از آن فرضیه‌های پژوهش، تعاریف مفهومی و عملیاتی و قلمرو زمانی، مکانی و موضوعی را از نظر می گذاریم.

3-2-3 ابزار گردآوری اطلاعات… 48

3-2-4 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات… 48

3-3 جامعه آماری و حجم نمونه تحقیق.. 48

3-4 متغیر های تحقیق.. 49

3-5 روش های بررسی آسایش اقلیمی.. 50

3-5-1 آسایش… 50

3-5-2 منطقه آسایش… 50

3-5-3 آسایش انسان (آسایش حرارتی) 50

3-5-4 اقلیم وآسایش… 50

3-5-5 روش شاخص دمای موثر. 50

3-5-6 روش اوانز. 51

3-5-7 روش بیکر. 51

3-5-8 روش الگی.. 51

3-6 ویژگی های طبیعی.. 51

3-6-1 موقعیت و حدود جغرافیایی.. 51

3-6-2 زمین شناسی.. 53

3-6-3 توپوگرافی.. 55

3-6-4 اقلیم. 58

3-6-4-1 دما 58

3-6-4-2 بارندگی.. 60

3-6-4-3 رطوبت نسبی.. 61

3-6-4-4 تعداد روزهای یخبندان ایستگاه کسما 62

3-6-4-5 باد. 63

3-6-5 منابع آب… 65

3-6-6 خاک.. 69

3-6-6-1خاک های جلگه ای.. 69

3-6-6-2 خاک های کوهستانی.. 69

3-6-7 پوشش گیاهی.. 71

3-7 ویژگیهای انسانی.. 73

3-7-1 وجه تسمیه و تقسیمات سیاسی.. 73

3-7-2 ویژگی های جمعیتی.. 73

3-7-2-1 تغییرات جمعیت… 73

3-7-2-2 تعداد و بعد خانوار. 74

3-7-2-3 تراكم نسبی.. 76

3-7-2-4 نسبت جنسی.. 77

3-7-2-5 گروه های عمده سنی.. 79

 

3-7-3 سواد. 80

3-7-4 شاغلین.. 82

3-8 خصوصیات اقتصادی.. 86

3-8-1 اوضاع کلی اقتصادی شهر، میزان تولید و نوع آن در هریک از بخشهای اقتصادی (صنعت، کشاورزی، خدمات ) 86

3-8-1-1 کشاورزی.. 86

3-8-1-2 صنعت… 86

3-8-1-3 خدمات… 86

3-8-2 جمعیت فعال، اشتغال و بیکاری در بخش های مختلف اقتصادی.. 88

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق

4-1 یافته های توصیفی.. 90

4-1-1 جاذبه های گردشگری شهرستان صومعه سرا 90

4-2 یافته های تحلیلی و استنباطی.. 114

4-2-1 مشخصات فردی پاسخ دهندگان. 114

4-2-2 تحلیل برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا 143

4-3 روش شاخص دمای موثر. 143

4-4 روش اوانز. 145

4 -5 روش بیکر. 146

4 -6 روش الگی.. 147

فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1 بحث و نتیجه گیری.. 149

5-2 فرضیه‌های تحقیق.. 152

5-3 پیشنهادات.. 157

منابع. 159

چکیده

شرایط اقلیمی شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تانگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول درمنطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده وبراین اساس این تحقیق با بهره گرفتن ازروش توصیفی- تحلیلی، با بهره گیری ازمطالعات کتابخانه‎ای، اسنادی همراه با مشاهدات میدانی واستخراج پرسشنامه وبا هدف برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا وشناسایی شرایط اقلیمی تاثیرگذار درصنعت گردشگری شهرستان صومعه سرامی باشد.

شهرستان صومعه سرا به دلیل قرار گرفتن در حاشیه جنوبی تالاب انزلی سالانه و وجود پرندگان مهاجر برای هرمسافری زیبا و خاطره انگیز است. منطقه زیبا و کوهستانی «تنیان» واقع در بخش میرزاکوچک یا گوراب زرمیخ صومعه سرا از نقاط زیبای طبیعی به شمار می‌رود که به دلیل طبیعت فرح انگیز و نشاط آور، منحصربه‌فرد و ازجاذبه‌های طبیعی این شهرستان است.درارتباط باشرایط اقلیمی بایدعنوان نمود که آب وهوا یکی ازمهمترین عوامل توسعه توریسم در شهرستان صومعه سرا بوده وفعالیتها وبرنامه ریزی جاذبه های اکوتوریستی آبی- خشکی منطقه درارتباط تنگاتنگ با شرایط اقلیمی دارد. لذامطالعه وتوجه به نزولات جوی، درجه حرارت، ساعات آفتابی، باد و سایر عوامل اقلیمی در برنامه ریزی توریسم شهرستان نقش مهمی داشته ودر قالب توریسم تابستانی درماه های خرداد، تیر، مرداد واوایل شهریور می توان برنامه ریزی نمود. بنابراین عوامل اقلیمی درکنارسایر شرایط و امکانات رفاهی،خدماتی وتاسیساتی لازم موجب رونق بخشیدن توریسم تابستانی دراین منطقه بوده و در ماه های فوق جهت توریسم آبی درتالابها می توان برنامه ریزی نمود. ایجاد و زمینه سازی چنین قابلیتهای موجب جذب توریسم داخلی وافزایش تقاضا گردیده واز طرف دیگر توسعه ورونق توریسم وبویژه اکو توریسم آبی را در تالاب سلکه، سیاکیشم، سرخانکل، سیاه درویشان» ودررودخانه‎های بزرگ آن فراهم آورد. با توجه به وجود جاذبه های گردشگری دیگر دراین شهرستان صنعت بوم گردشگری را در پناهگاه حیات وحش سرخانگل و غیره ایجاد نمود. در نظر سنجی از جامعه آماری بیشترین درصد پاسخ دهندگان معتقدند که شرایط مناسب اقلیمی درشهرستان صومعه سرا بسیار زیاد و زیاد باعث جذب توریسم طبیعت گرا گشته، و میزان نقش شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا را بسیارزیاد وزیاد بیان نموده اند.

واژگان کلیدی:

برنامه ریزی محیطی، توسعه، توریسم طبیعت گرا، آسایش اقلیمی، شهرستان صومعه سرا

مقدمه

از جنبه های توسعــه پایدار کشورها در سطوح و ابعاد مختلف شنــاخت علمی بستر ســرزمین خود و پتانسیل های طبیعی آن است تا با توجه به محیط طبیعی؛ شهرها، روستاها و مناطق خود را شناسایی و در حفظ قابلیتهای طبیعی و زیست محیطی آن بکوشیم. بدون شک حرکت از اقتصاد تک پایه به سمت اقتصاد متنوع و با ثبات و دستیابی به چنین اهدافی مستلزم شناخت فرایند گردشگری و در كنار آن اكوتوریسم است تا با یک پشتوانه علمی و آگاهی از آثار مثبت و منفی این پدیده ها به انتخاب آگاهانه یک راهبرد منطقی و واقع گرا، توأم با برنامه ریزی و مدیریت صحیح گردشگری به طور عام و گردشگری طبیعی به طور خاص در چارچوب فرایند توسعه همه جانبه و پایدار دست یابیم. همه مردم طبیعت را دوست دارند. رویکرد انسان به طبیعت، رویکرد تازه ای نیست، کمتر کسی از افراد عامی می توان یافت که از چشم اندازهای طبیعت بی جان شامل کوه و دشت و درَه های کنار جاده در طول سفرهای رایج بین شهری، لذت نبرده باشد و به توصیف آن چه دیده است نپردازد و کمتر کسی را می توان یافت هیچ علاقه ای به یکی از برنامه‎های مستند تلویزیونی حیات وحش و طبیعت زنده نداشته باشد و یا از رفتن به باغ وحش لذت نبرده باشد. و از اهالی روستاها کمتر کسی می توان یافت که از دانستن خواص گیاهان دارویی اطراف روستا و علم به تشخیص آن ها، برخود نبالد و به وقت لزوم از آن بهره نبرده باشد. اهمیت طبیعت به قدری است که در فرهنگ باستانی ما ایرانیان نیز روزی را به عنوان نماد طبیعت نام گذاری کرده اند امروزه هر شاخه منفرد علمی به تنهایی قادر به رفع کلیه نیاز های جوامع نمی باشد و ناگزیر علوم و صنایع و میان رشته ای متولد می‎شوند. تلفیق علومی مثل زمین شناسی، زمین پیکرشناسی، زیست شناسی و بوم شناسی با صنعت گردشگری، باعث خلق افق های نوع و افکار جدید می شوند که می تواند باعث حل معضلات بیکاری، توسعه اقتصادی – اجتماعی، و برداشتن گامی به سوی فقرزدایی، توسعه پایدارو در نهایت، عدالت الجتماعی باشد. گردشگری مهمترین صنعت جهان است و از راه های فقرزدایی و ایجاد اشتغال رویکرد به توسعه گردشگری و ایجاد درآمد ازآن طریق در اروپا و خاورمیانه است. ازگذشته های دور، درایران گرایش به طبیعت و نوراین زیبایی دوستی در دل های مردم روشن بوده است. از تعاریف یونانیان (دشمنان ما) از ایران باستان برمی آیدکه ایرانیان تا چه حد به طبیعت احترام می گذاردند و

این مطلب را هم بخوانید :

 

 زندگی خود را با آن در می‎آمیختند. برگزاری جشن های ماهانه و سالانه همگی برای احترام به طبیعت و قدردانی از مواهب طبیعی بوده است. مردم این سرزمین همواره به عناصر طبیعی (آتش، هوا، خاک و آب) احترام به ویژه می گذاردند و درحفظ و پاکیزه نگه داشتن آن اهتمام می نمودند. هیچ مردمی به اندازه ایرانیان از خواص درمانی گیاهان آگاه نبوده است و هیچ قومی تا به این حد از نیروهای طبیعی به پاکی و درستی بهره برداری نکرده است. شهرستان صومعه سرا از مناطق زیبا و دیدنی استان گیلان است که به دلیل ناشناخته بودن از دید مسافران و حتی مردم این شهرستان دور مانده‌است. ناشناخته ماندن این شهرستان موجب شده تا نتواند به عنوان یک منطقه گردشگری برای مسافران جاذبه داشته و دیدنی به نظر آید. لذا این تحقیق در نظر دارد به برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا با تاکید برآسایش اقلیمی پرداخته و بر این اساس به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:

فصل اول : کلیات تحقیق

فصل دوم : مرور منابع، ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق

فصل سوم : روش اجرای تحقیق، مواد و روش

فصل چهارم : تجزیه تحلیل داده ها و یافته های تحقیق

فصل پنجم : بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد.

1-1بیان مسئله

یکی از ارکان صنعت گردشگری وجود جاذبه های گردشگری بویژه جاذبه های طبیعی است که سرمایه اولیه صنعت گردشگری را تشکیل می دهند. دریاها، جنگلها، مراتع، کوهها، دره ها، آبشارها، معادن، چشمه‎ها از جمله جاذبه ها ی اکوتوریستی می با شند.

کشور ایران با توجه به گوناگونی شرایط جغرافیایی و طبیعی و اقلیم، یکی از کشور های منحصر به فرد دنیا در زمینه ی ارائه چهره های گوناگون در بخش توریسم و اکوتوریسم است.

استان گیلا ن با مناظر دل انگیز طبیعی، کوه، دریا، جنگل، مرتع، سواحل زیبا ، آبشار ها، مزارع برنج، باغات چای و مرکبات وغیره نیز ازجمله استانهایی است که همیشه طبیعت گردان را به سوی خود جذب کرده و از نظر اشکال مختلف توریسم از قابلیت بالایی برخوردار است.

شهرستان صومعه سرا در غرب گیلان یکی از شهرستانهای منحصر به فردی است که با دارابودن شرایط جغرافیای منحصر به فرد خود از جمله مناره گسگر وسایرآثارطبیعی و انسانی همیشه مورد توجه گردشگران بومی و غیر بومی بوده، وبخصوص در فصل تابستان مسافران زیادی را بسوی خود جذب می‎کند. شرایط اقلیمی استان گیلان و شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تا نگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول در منطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده و براین اساس این تحقیق در نظر دارد با برنامه ریزی محیطی در شهرستان صومعه سرا توریسم طبیعت گرا را با تاکید برآسایش اقلیمی توسعه داده وشرایط محیطی مناسب را به گردشگران معرفی نماید.

1-2 سوال تحقیق

آیا برنامه ریزی صنعت توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا دارای روند رو به توسعه می باشد؟

آیا شرایط اقلیمی در توسعه توریسم طبیعت گرا ی شهرستان صومعه سرا نقش دارد ؟

1-3 اهداف تحقیق

3-12) موقعیت بری.. 77

3-13) موقعیت بحری.. 78

3-14) موقعیت استراتژیکی.. 78

3-15) سبب های استراتژیک بودن یک موقعیت جغرافیایی عبارت است از. 78

3-15-1) موقعیت حایل.. 79

3-15-2) موقعیت ترانزیتی.. 80

3-15-3) موقعیت ژئوپولیتیک ایران. 81

3-16) تاثیرپذیری مسائل ژئوپلتیکی ایران از موقعیت جغرافیایی.. 84

3-17) مسائل سیاسی و جنگ… 85

3-18) ویژگی ها و عوامل جغرافیایی موثر در کاهش قدرت ملی ایران. 86

3-19) مسائل ژئواکونومی.. 87

3-20) تفاوت جغرافیای سیاسی وژئوپلتیک… 90

3-21) پیدایش حکومت: (مجتهد زاده، 1381ص68) 90

3-22) پیدایش دولت… 91

3-23) نظریه های پیدایش دولت در ایران. 91

3-23-1) نظریه استبداد شرقی مونتسکیو و هگل.. 91

3-23-2) نظریه وجه دولت تولید آسیایی.. 92

3-23-3) نظریه دولتهای آبی (هیدرولیک) 93

3-23-4) نظریه ضرورت امنیت و دفاع. 93

3-23-5) نظریه انسان شناسی.. 94

3-23-6) نظریه حکومت ملکوتی – مردمی.. 94

فصل چهارم: یافته های تحقیق

4-1) مقدمه. 96

4-2) شاه ایران و ترکیب نخبگان سیاسی.. 96

4-3) شاه ایران و نخبگان مخالف… 97

4-3-1) تضعیف روحیه و سیاست زدایی.. 98

4-3-2) تبعید دولتی.. 98

4-3-3) تبعید خودخواسته. 98

4-3-4) دادن پست های خارجی.. 98

4-3-5) برکناری از مقام. 98

6-3-6) زندانی کردن. 99

4-4) شاه ایران ونخبگان. 99

4-5) رویکردی تاریخی درباره ماهیت نخبگان در جامعه ایران. 101

4-6) تحلیلی درباره زمینه اجتماعی نخبگان سیاسی معاصر. 102

4-6-1) محل تولد و محل سکونت… 102

4-6-2) سن.. 102

4-6-3) دین.. 103

4-6-4) پدران نخبگان، پسران نخبگان. 103

4-6-5) آموزش… 103

4-6-6) زبان های خارجی.. 104

4-6-7) سفرهای خارجی.. 104

4-6-8) مشاغل.. 104

4-7) گرایش نخبگان سیاسی.. 104

4-8) نتایج گرایش نخبگان. 105

4-8-1) بیگانه هراس… 105

2-8-2) گرایش نسبت به شاه 106

 

4-8-3) بی اعتمادی اجتماعی.. 106

4-8-4) بی اعتمادی خانوادگی؛ 106

4-8-5) بی اعتمادی دولتی.. 106

4-8-6) پوپولیسم-گرایش غیر نخبگی.. 106

4-9) هزینه سیاست در ایران. 106

4-10) نقش نخبگان سیاسی در پذیرش قطع نامه 598 شورای امنیت… 107

4-11) مشی وسیره نخبگان سیاسی گذشته ومعاصر ایران. 111

4-12) احزاب چپ گرای اسلامی.. 115

4-13) احزاب و گروه های سوسیالیست و مارکسیست… 115

4-14) نیرو ها و سازمانهای سیاسی در سالهای پس از انقلاب… 120

4-15) سیاست و اقتدار کاریزمایی: 68-1358. 126

4-16) سیاست و اقتدار سنتی: 76-1386. 127

4-17) موقعیت نخبگان ایران. 132

4-18) بیداری اسلامی، خودشناسی نخبگان و دفاع از آن. 136

4-19) دلیل تأثیر گذاری گفتمان انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی.. 137

4-20) دستاور های گفتمان نخبگان انقلاب اسلامی.. 138

4-21) پیامد های تغییرات جمعیتی بر مشروعیت نظام سیاسی در ایران. 143

4-22) تاثیرات گفتمان صدور انقلاب اسلامی.. 147

4-22-1) استقلال‌گرایی.. 148

4-22-2) جامع‌گرایی.. 148

4-22-3) عام‌گرایی و خاص‌گرایی.. 148

4-23) منازعات نخبگان سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. 149

4-24) نخبگان و بسط دایره گفتمانی انقلاب اسلامی.. 149

4-25) طراحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت… 151

4-25-1) علت طراحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت چه بود؟. 151

4-25-2) مفهوم شناسی موضوع. 151

4-25-3) الگو. 152

4-25-4) اسلامی.. 152

4-25-5 ) ایرانی.. 152

4-25-6 ) پیشرفت… 153

4-26) اهداف تشکیل نشست‌های اندیشه راهبردی.. 153

4-26-1) پیش‌فرض‌ها 153

4-27) عرصه‌های پیشرفت… 154

4-27-1) پیشرفت در عرصه تفکر، منطق و بصیرت… 154

4-27-2) پیشرفت در عرصه علم. 154

4-27-3) پیشرفت در عرصه زندگی و کارو تلاش… 154

4-27- 4) پیشرفت در عرصه معنویت، ایمان و اخلاق.. 154

4-28) الزامات مهم طراحی الگوی پیشرفت اسلامی.. 155

4-28-1) اعتقاد به توحید و مبدا عالم: 155

4-28-2) توجه کامل به معاد، محاسبه و زندگی پس از مرگ… 155

4-28-3 ) نگاه اسلامی به رستگاری و محور بودن انسان. 155

4-28-4 ) پیوستگی دنیا و آخرت… 155

4-28-5 ) توجه به نگاه اسلام به امر حکومت… 155

4-28-6 ) نگاه اسلامی و نگاه غیر مادی به اقتصاد. 156

4-28-7) عدالت محوری.. 156

4-29) دیگرالزامات تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت… 156

4-30) دلایل ایجاد مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برای نخبگان. 157

این مطلب را هم بخوانید :

4-31) نقاط افتراق و اشتراک توسعه و پیشرفت… 157

4-31-1) عدالت… 158

4-31-2 ) الگوی بومی یا غربی.. 158

4-31-3 ) نگاه به انسان. 158

4-31-4) پیشنهاد کابردی.. 158

4-32 ) تاثیرگفتمان نخبگان سیاسی انقلاب اسلامی برتحکیم وتداوم هویت سرزمینی ایران. 159

4-32-1) تاثیر گفتمان نخبگان سیاسی انقلاب اسلامی برتحکیم وتداوم هویت سرزمینی ایران. 159

4-32-2) بستر های تکوینی گفتمان مردم سالاری دینی و تأثیر آن بر تحیکم و تداوم هویت سرزمینی ایران. 162

4-23-3) بستر های تکوینی گفتمان دولت اسلامی و تأثیر آن بر تحیکم و تداوم هویت سرزمینی ایران. 164

4-24) تأثیرگفتمان نخبگان سیاسی با مشارکت توده ای بسیج سیاسی بر تحکیم و تداوم ناسیونالیزم ایرانی.. 164

4-24-1) تطابق گفتمان نخبگان سیلسی انقلاب اسلامی با مشارکت توده ای و بسیج سیاسی و تأثیر آن بر تحکیم و تداوم ناسیونالیزم ایرانی طی مقطع 68-1357. 164

4-24-2) تحول مشارکت توده ای و بسیج سیاسی از گفتمان انقلاب اسلامی به گفتمان اصلاحات و توسعه ی اقتصادی و تاثیر بر تحکیم و تداوم ناسیونالیزم ایرانی طی مقطع1368-76. 167

4-24-3) تاثیر انتخابات دوم خرداد 1376و رویکرد اصلاحات برتحکیم و تداوم ناسیونالیزم ایرانی.. 168

4-24-4) تاثیرروی کار آمدن دولت نهم و رویکرد دولت اسلامی برتحکیم و تداوم ناسیونالیزم ایرانی.. 169

فصل پنجم: نتیجه گیری

5-1) مقدمه. 173

5-2) ارزیابی فرضیه ها 173

5-2-1) فرضیه اول. 173

5-2-2) فرضیه دوم. 174

5-3) نتیجه گیری.. 174

5-4) پیشنهادات… 175

منابع وماخذ. 181

چکیده

در اصطلاح لغوی، نخبه به معنای برگزیده و منتخب می باشد. درمعنای عام قدیم نخبه به گروه اندکی که جایگاه ویژه‌ای از لحاظ آداب و سنن، مقام روحانی و رفاه اجتماعی کسب کرده بودند، اطلاق می‌شد. قدرت این گروه، در یک نظام اجتماعی مبتنی بر قانون اساسی به عنوان اشتقاقی از حاکمیت و استقلال ملی توجیه و تعریف می‌گردد. امروزه نخبگان سیاسی به عنوان گروه‌های خاصی برگزیده می شوند و مشروعیت قانونی دارند.

باتوجه به تاكید مقام معظم رهبری در سال 1385 به منظور تحقق بخشیدن در «استفاده صحیح و مناسب از ظرفیت های علمی نخبگان در راستای توسعه همه جانبه كشورمشی نخبگان سیاسی گذشته و معاصر ایران در عرصه جغرافیای سیاسی ایران نیز الگوی بدیلی در مواجهه با پرورش نخبگان سیاسی در كشور است گفتمان نخبگان اسلامی انقلاب ایران هم‌اكنون به گفتمان مسلط توده‌های مردم و نخبگان سیاسی خاورمیانه و نظام بین‌الملل درراستای مقابله باگفتمان رایج تحمیلی غربی تبدیل شده است

دراین پژوهش، درراستای آزمون فرضیه های پیشنهادی، به روش مطالعات توصیفی، تحلیلی ومبتنی بردو روش کتابخانه ای و پژوهش میدانی انجام گرفته است با توجه به اهمیت و نقش نخبگان رسمی در ساخت جغرافیای سیاسی ایران به آن می پردازد بر مبنای چنین فرضیه ای است که ما روندرشدوتوسعه جغرافیای سیاسی را درایران از طریق تحلیل نخبگان سیاسی آن بررسی شده که نخبگان سیاسی یک مفهوم تجربی یا رفتاری است.