شکل ‏4‑16- اثر متقابل هورمون و ریزنمونه بر میزان کلروفیل b 48

شکل ‏4‑17- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان کلروفیل کل 50

شکل ‏4‑18- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان کلروفیل کل 50

شکل ‏4‑19- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان کلروفیل کل 51

شکل ‏4‑20- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان کارتنوئید 53

شکل ‏4‑21- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان کارتنوئید 54

شکل ‏4‑22- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان کارتنوئید 54

شکل ‏4‑23- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر در صد مهار رادیکالهای آزاد 57

شکل ‏4‑24- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر درصد مهار رادیکالهای آزاد 58

شکل ‏4‑25- اثر متقابل هورمون و ریزنمونه بر درصد مهاررادیکال آزاد 58

شکل ‏4‑26- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان فنل کل 61

شکل ‏4‑27- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان فنل کل 62

شکل ‏4‑28- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان فنل کل 63

شکل ‏4‑29- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان فلاونوئید 65

شکل ‏4‑30- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان فلاونوئید 65

شکل ‏4‑31- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان فلاونوئید 66

شکل ‏4‑32- کروماتوگرام ترکیبات پلی‌فنلی کالوس کنگرفرنگی 68

شکل ‏4‑33- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان اسید کافئیک 69

شکل ‏4‑34- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان اسید کافئیک 70

شکل ‏4‑35- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان اسید کافئیک 71

شکل ‏4‑36- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان اسید کلروژنیک 74

شکل ‏4‑37- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان اسیدکلروژنیک 74

شکل ‏4‑38- اثر متقابل ریزنمونه و غلظت هورمون بر میزان اسید کلروژنیک 75

 

 

فصل اول

 

مقدمه

 

 

1-  مقدمه

 

 

1-1-گیاهان دارویی

در پیکر گیاهان دارویی مواد خاصی به نام «مواد مؤثره»[1] (مواد فعال[2]) ساخته و ذخیره می­شود که این مواد تأثیر فیزیولوژیکی بر پیکر موجودات زنده بر جا می­گذارند. این گیاهان برای مداوای برخی بیماری­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. مواد فعال مذکور در طی یک سلسله فرایند­های ویژه و پیچیده بیو­شیمیایی، به مقدار بسیار کم معمولاً کمتر از وزن خشک گیاه ساخته می­شوند و به «متابولیت­های ثانویه»[3]نیز معروفند (امید بیگی، 1384). تولید متابولیت­های ثانویه بخشی از سیستم دفاعی گیاه را تشكیل می­دهد. متابولیت­های ثانویه جنبه­ های مهمی از كیفیت غذای انسان )رنگ، طعم و بو( را تعیین می­كنند. برخی از آن­ها نظیر رنگدانه­های گیاهی برای تنوع گل­ها و گیاهان زینتی مهم هستند. تعدادی از متابولیت­های ثانویه گیاهی برای تولید دارو­ها، حشره­کش­ها، چاشنی­های غذایی، رنگ­ها و خوشبوكننده­ها مورداستفاده قرارمی­گیرند (حبیبی خانیانی، 1384).

 

1-2- کنگرفرنگی

کنگرفرنگی در اقتصاد کشاورزی مدیترانه با تولید سالیانه 750 میلیون تن (بیش از 60 درصد از تولید کنگرفرنگی) در بیش از 80 هکتار از زمین­های زراعی نقش قابل توجهی دارد. ایتالیا تولید کننده برجسته جهان است (در حدود 470 میلیون تن)، به دنبال آن اسپانیا (188 میلیون تن)، فرانسه (5/52 میلیون تن) و یونان (35 میلیون تن) قرار دارند (پروهنس، 2008).

 

1-2-1- مشخصات گیاهشناسی

کنگر­فرنگی با نام علمیCynara scolymus L. گیاهی است چند ساله یا پایا، سازگار با سرمای مناطق مدیترانه­ای، با طول عمر متوسط 4 سال كه ارتفاع آن به 2 متر می­رسد. دارای برگ­های بسیار بزرگ متمایل به سفید كركینه پوش وحاوی رگبرگ­های خیلی برجسته است (سید ضیایی، 1383). جوانه­های گل از قسمت انتهایی ساقه اصلی و ساقه­های جانبی گیاه بیرون می­آیند و هر جوانه گل باز نشده شبیه یک مخروط کاج می­باشد. براكته­ها دراطراف یک مركز گوشتی به­وجود می­آیند (صمصام شریعت، 1374). Cynara جنس کوچکی از خانواده کاسنی Asteraceae)) می­باشد. بومی مناطق مدیترانه­ای است که در نواحی اروپا و شمال آفریقا به صورت خودرو یافت می شود (پروهنس و همکاران، 2008). این گیاه از طریق رویشی (ساقه­های ثانویه) و همچنین با بذر و روش کشت­بافت تکثیر می­شود (پروهنس و همکاران، 2008).

 

1-2-2- ارزش غذایی و آثار فارماکولوژیکی

ارزش غذایی مربوط به ترکیبات فنلی و کربوهیدرات اینولین[4] و املاح معدنی موجود در آن است که به این گیاه طعم و مزه ویژه­ای می­دهد. ترکیبات فنلی از مشتقات اسید کافئیک[5] است. از عصاره آن ماده سینارین[6] به دست می­آید که در درمان ناراحتی­های کبدی و متابولیسم کلسترول به کار می­رود (پیوست، 1384). ترکیبات شیمیایی برگ كنگرفرنگی مورد مطالعه قرار گرفته­اند و محققان دریافته­اند که برگ­ها منبع قوی مواد پلی فنولی مثل ترکیبات کافئولکوئینیکی و فلاونوئیدی است (ماتز و هونرمیر، 2008). محققین ایتالیایی ازسال 1950تا 1980تركیب سینارین (ماده مؤثركنگرفرنگی) را به عنوان محرك كبد و مثانه وكاهش دهنده غلظت كلسترول خون به بیماران تجویز می­كردند ( فلاح حسینی و همکاران، 1384). سینارین و کلروژنیک اسید در جوانه­های گل، بذر­های جوانه زده، برگ­ها و تمام گیاه شناسایی شده است و ترکیبات فنلی گنگرفرنگی علاوه بر خاصیت آنتی­اکسیدانی، فعالیت ضد باکتریایی نیز دارند (تراجتنبرگ و همکاران، 2006).

 

1-3- بیوتكنولوژی

علم بیوتكنولوژی ازطریق كشت سلول، بافت یا ریزنمونه، در شرایط درون شیشه­ای[7]فرصتی را فراهم می­كندتا تركیب مورد نظر به دست آید. كشت سلولهای گیاهی یک منبع مناسب ومهم برای تولید متابولیت­های ثانویه با ارزش در اكثر گیاهان است. سلول­های گیاهی از نظر بیوسنتزی خاصیت توتیپتانسی[8] دارند بدین معنی كه هر سلول تحت كشت، تمام طلاعات ژنتیكی گیاه والد را دارا است و از این رو این توانایی را دارد تا دامنه­ای از مواد شیمیایی را كه در گیاه والدینی یافت می­شود تولید نماید (حبیبی خانیانی،1384).

 

1-4- فرضیات

-بین محیط­های کشت مختلف تفاوت معنی­داری در میزان کالوس وجود دارد.

-میزان ترکیبات فنولی تحت تاثیر نوع ریزنمونه و اجزاء تشکیل دهنده محیط کشت قرار دارد.

 

1-5- اهداف

-مقایسه محیط­های کشت مختلف از لحاظ تولید کالوس در گیاه گنگرفرنگی.

این مطلب را هم بخوانید :

-بررسی میزان تولید کالوس از ریزنمونه­های تهیه شده از بخش­های مختلف گیاه.

-ارزیابی ترکیبات فنولی در کالوس­های تولید شده از قسمت­های مختلف گیاه.

 

فصل دوم

 

بررسی منابع

 

2-  بررسی منابع

اثبات شده است که منشاء بسیاری از مواد دارویی و درمانی در متابولیت­های ثانویه گیاهان وجود داشته و ترکیبات فنلی با خاصیت آنتی­اکسیدانی و دارویی در گروه مهمترین متابولیت­های ثانویه گیاهان به شمار می­روند (مگانها و همکاران، 2010).

 

2-1- کالوس(پینه)[9]

در کشت کالوس، بافت تمایز یافته جدا شده و در شرایط درون شیشه ­ای، تولید توده­ی سلولی تمایز نیافته­‌ای بنام کالوس می کند (باقری، 1384). واژه پینه عبارتست از بافتی که از پرآوری یاخته­های تمایز نیافته بخش­هایی (ریزنمونه­هایی[10]) از ریزنمونه­های گیاهی به دست آمده است. وقتی باززایی به صورت غیرمستقیم صورت می­گیرد، ابتدا بافت کالوس تولید می­شود و سپس ریزنمونه­های ریشه یا شاخساره از بافت کالوس تولید می­گردند (خوشخوی، 1377؛ علیزاده، 1390). متکووسکی (2008) در مطالعه­ مروری خود گزارش کرد که کشت درشرایط درون شیشه­‌ای قابل انجام بوده و متابولیت­های ثانویه با ارزش دارویی بسیاری درآن­ها تجمع می‌­یابد که برای افزایش بیوسنتز و تجمع ترکیبات آنتی­اکسیدانی در سلول­های گیاهی از روش­های کشت درون شیشه­ای استفاده می­شود.

در سال 1963 جاکوب و موناد تمایز را چنین تعریف کردند: دو سلول هنگامی نسبت به هم متمایز می­گردند که با داشتن ژنومی یکسان، طرح پروتئین­سازی متفاوتی را دنبال نمایند. همچنین تمایز به صورت­های دیگر از

3-5-1-تهیه آب تیمار شده با DEPC 53

3-5-2- تعیین کمیت و كیفیتRNA 54

3-5-3- تیمار DNase 54

3-5-4- توقف تیمار DNase 54

3-5-5- سنتز رشته اول cDNA با بهره گرفتن از RNA استخراج شده 55

3-5-6- تکثیر قطعه مورد نظر با بهره گرفتن از واکنش زنجیره‏ای پلیمراز 56

3-5-7- اسامی و توالی آغازگرهای مورد استفاده برای بررسی بیان ژن ها 57

3-6- واكنش Real-time RT-PCR (Relative) 57

3-6-1- واكنش Real-time RT-PCRژن های مقاومت و ژن كنترل داخلی 58

3-6-2- روش نرمال سازی نسبی بیان ژن ها 59

3-6-3-آنالیز آماری بیان ژن ها 59

فصل چهارم: نتایج 60

4-1- آزمون های تشخیصی اولیه 61

4-1-1- استفاده از PCR جهت تشخیص Pss 62

4-2- بررسی جمعیت باکتری پس از مایه زنی 62

4-3- استخراج Total RNA از بافت گیاه 64

4-3-1- تعیین کیفیت Total RNA 64

4-3-2- تعیین غلظت Total RNA با بهره گرفتن از نانودراپ 64

4-3-3- تیمار DNase 65

4-3-4- بررسی صحت سنتز cDNA 66

4-5- بررسی بیان ژن ها 66

4-5-1- ژن PR1 67

4-5-2- ژن VSP2 68

4-5-3- ژن PDF1.2 70

4-5-4- ژن LOX2 71

4-5-5- الگوی بیان ژن ها در دو فاز مختلف رویشی و زایشی گیاهان آرابیدوپسیس 73

فصل پنجم: بحث 75

5-1- بحث 76

5-2- بررسی دفاع ذاتی وابسته به هورمون های سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید 77

5-3- آنالیز مقایسه ای تغییرات بیان ژن ها 79

3-۵-1- بررسی پاسخ ژن PR1 علیه Pss 79

 

3-۵-2- بررسی پاسخ ژن PDF1.2 علیه Pss 81

5-3-3- بررسی پاسخ ژن LOX2 علیه Pss 82

3-۵-4- بررسی پاسخ ژنVSP2 علیه Pss 83

5-4- تعیین جمعیت باکتری 84

5-5- نتیجه گیری نهایی 85

5-5-1- دو فرضیه احتمالی برای بیان مسیر وابسته به JA بلافاصله بعد از مسیر وابسته به SA 86

پیشنهادات 90

منابع 91

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

عنوان                               صفحه

شکل 3-1- کاشت گیاهان آرابیدوپسیس در سیستم هیدروپونیک 49

شکل 4-1- انجام واکنش HR در گیاه توتون و شمعدانی وآزمایش بیماریزایی در گیاه گوجه فرنگی 61

شکل 4-2- الکتروفورز محصول PCRتشخیصی با بهره گرفتن از جفت آغازگرهای B2 و B1 62

شکل 4-3- بررسی جمعیت باکتری در زمان های نمونه برداری پس از مایه زنی در دو فاز مختلف رویشی و زایشی 63

شکل 4-4- الکتروفورز Total RNA استخراج شده از بافت ها 64

شکل 4-5- طیف جذب نوری Total RNA استخراج شده با بهره گرفتن از نانودراپ 65

شکل 4-6- الکتروفورز محصول PCR بعد از تیمار DNase 65

شکل 4-7- الکتروفورز محصول PCR پس از سنتز cDNA 66

شکل 4-8-تغییرات بیان ژن PR1 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 68

شکل 4-9- تغییرات بیان ژن VSP2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 69

شکل 4-10-تغییرات بیان ژن PDF1.2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 71

شکل 4-11-تغییرات بیان ژن LOX2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 72

شکل 4-12- الگوی تغییرات بیان ژن ها در فاز رویشی گیاهان 74

شکل 4-13- الگوی تغییرات بیان ژن ها در فاز زایشی گیاهان 74

 

فهرست جداول

عنوان                                           صفحه

جدول 3-1- نوع و مقدار مواد لازم برای انجام واکنش 25 میکرولیتری PCR جهت تشخیص Pss 45

این مطلب را هم بخوانید :

جدول 3-2- سیکل دمایی PCR با آغازگرهای B1-B2 برای تشخیص Pss 46

جدول3-3- نوع و مقدار عناصر غذایی محیط کشت هوگلند 48

جدول 3-4- مقادیر و نوع مواد مورد نیاز برای تهیه 100 میلی لیتر بافر CTAB 52

جدول 3-5- نوع و مقدار مواد مورد نیاز برای تیمار DNase 54

جدول 3-6- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در سنتز رشته اول cDNA در مرحله اول 55

جدول 3-7- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در سنتز رشته اول cDNA در مرحله دوم 55

جدول 3-8- نوع و مقدار مواد لازم برای انجام یک واکنش 20 میکرولیتری PCR 56

جدول 3- 9- سیکل دمایی PCR با آغازگر ef1-α 56

جدول 3-10- اسامی و توالی آغازگرهای مورد استفاده برای بررسی بیان ژن ها 57

جدول 3-11- سیكل دمایی مورد استفاده در واكنش Real-time RT-PCR 58

جدول3-12- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در واكنش 20 میکرولیتری Real-time RT-PCR برای ژن های اصلی و كنترلی داخلی 58

جدول 4-1- مقایسه میانگین جمعیت باکتری Pss در دو فاز مختلف زایشی و رویشی 63

جدول 4-2- مقایسه میانگین بیان ژن PR1 67

جدول 4-3- مقایسه میانگین بیان ژن VSP2 68

جدول 4-4- مقایسه میانگین بیان ژن PDF1.2 70

جدول 4-5- مقایسه میانگین بیان ژن LOX2 71

 

 

 

 

 

فصل اول

1- درگاهی، زین العابدین، آزادی در سروده ­های قیصر امین­پور، در این مقاله نخست نکاتی در مورد مفهوم آزادی بیان شده است و آن­گاه پس از بیان انواع آزادی از جمله آزادی شخصی، فکری، اقتصادی، اجتماعی به ریشه ­های آن پرداخته شده است و سپس آزادی در سروده­ های قیصر امین­پور که جزء دغدغه­ های شاعر به شمار می­رفت، مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش روشن شده که آزادی در نگاه امین­پور با برداشت­های مختلفی صورت گرفته است؛ رهایی از اسارت دشمن به ویژه در بحبوحه­ی جنگ، رهایی نفس از تعلقات در اواخر جنگ و سال­های آغازین پس از جنگ، آزادی انسان در مفهوم اجتماعی و سال­های پس از جنگ. و در این مقاله مجموعه سروده­ های امین­پور با روش توصیفی- تحلیلی به ترتیب انتشار مورد بررسی قرار گرفت و سیر اندیشه­ی شاعر نیز نسبت به مفهوم آزادی مشخص

 گردید.

2- ترابی، سید ضیاءالدین، نقد نخستین مجموعه­ی شعر قیصر امین­پور، نویسنده در این نوشته به نقد و بررسی مجموعه­ی شعر تنفس صبح، از دیدگاه مختلف پرداخته است. ابتدا به نقد زبانی پرداخته و زبان ساده و فضای شفاف و تصاویر گویا را از ویژگی­های شعر امین­پور به شمار آورده است. وی معتقد است شعرهای امین­پور حرفی و روایی است تا تصویری و آن­چه به شعرهایش انجام می­بخشد در حقیقت نقل روایت است وی سپس به بررسی جنبه­ های دیگر شعری شاعر و در این مجموعه یعنی از دیدگاه عاطفی و شکل و محتوا می­ پردازد.

3- ابوالقاسمی، مریم، بررسی جلوه­های اندیشه در شعر قیصر امین­پور، در این مقاله به بررسی موضوعات اجتماعی در اشعار قیصر امین­پور پرداخته شده که به نظر نویسنده از برجستگی و ماهیت ویژه­ای برخوردار است. در این مقاله گفته شده که مجموعه­های اشعار اولیه­ی قیصر رنگی مکتبی- مسلکی دارد و آمیخته با حماسه و عرفان و سرشار از آرمان­گرایی و ظلم ستیزی است. این مقاله به جلوه­های گوناگون اندیشه و تفکر در شعر قیصر امین­پور مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و جنبه­ های شاخص ذهنی و فکری او مشخص گردید.

4- ابولقاسمی، مریم، بررسی مضامین طنزآمیز در شعر قیصر امین­پور، در این مقاله به بررسی مفهوم طنز و کارکردهای آن پرداخته شده است و سپس قیصر را از جمله شاعرانی معرفی کرده است که از طنز به منزله­ی ابزار هنری برای بیان اندیشه­ های خویش و واداشتن جامعه به تأمل و اصلاح ناهنجاری­های اجتماعی بهره می­گیرد. در این مقاله جلوه­های طنز در اشعار قیصر امین­پور در زمینه ­های گوناگون طبقه ­بندی شده است و موضوعات طنز در اشعار او که عمدتاً دربردارنده­ی انتقادات اجتماعی اوست مورد بررسی قرار گرفت.

5- ایران­نژاد، نعمت الله، صلح در اشعار قیصر امین­پور، نویسنده در این کتاب به بررسی آثار برجسته­ی ادبی در ارتباط با میزان تأثیرگذاری آنان بر مخاطبان هم در

این مطلب را هم بخوانید :

تحقیق رایگان درباره آموزش فنی و حرفه ای، توسعه منابع انسانی

 دیدگاه سنتی و هم نظریه­ های جدید نقد ادبی، از جمله نظریه­ی دریافت می ­پردازد و سپس با مبنا قرار دادن این مطلب به طرح موضوع یعنی، صلح در اشعار قیصر امین­پور می ­پردازد و نتیجه می­گیرد که قیصر در تبیین هنری تجربه­های زندگی به درک هنرمندانه رسیده است و آن­ها را با زبانی مخاطب پسند و ساختاری منسجم و هماهنگ بیان کرده است که برای مخاطب در همه حال از آن­ها التذاذ ادبی حاصل می­شود. وی نکات حائز اهمیت در شعرهای قیصر امین­پور را در پیوند با

4-2-5-1-1-1-1-3-1. در سطح محدود ………………………………. 103

4-2-5-1-1-1-1-3-2. در سطح وسیع ………………………………… 103

4-2-5-1-1-1-1-3-2-1. كاركرد نمادین …………………………….. 104

4-2-5-1-1-1-2. ساختار تصویری …………………………………….. 105

4-2-5-1-1-1-2-1. استعاره ……………………………………………….. 105

4-2-5-1-1-1-2-2. ایجاز ………………………………………………….. 105

4-2-5-1-1-1-2-3. تكرار …………………………………………………. 106

4-2-5-1-1-1-3. اشاره به امور مبهم ؛ ابهام در تصویر…………….. 106

4-2-5-1-1-1-4. زمان ………………………………………………………. 108

4-2-5-1-1-1-4-1. زمان در ارتباط با تصاویر ……………………… 108

4-2-5-1-1-1-4-2. زمان گردشی ………………………………………. 109

4-2-5-1-1-2. موسیقی ………………………………………………………. 109

4-2-5-1-1-2-1. تداعی …………………………………………………….. 109

4-2-5-1-1-2-2. تكرار حروف مشابه …………………………………. 110

4-2-5-1-1-2-2-1. مصوت های كشیده …………………………….. 110

4-2-5-1-1-2-3. تكرار كلمات …………………………………………… 112

4-2-5-1-1-3. پرسش های فلسفی ، قید های مطلق ………………. 112

4-2-5-2. تحلیل ویژگی های متن ………………………………………… 113

4-2-5-2-1. مقایسه با شعر منثور …………………………………………. 113

4-2-5-2-1-1. مكتب رمانتیک …………………………………………… 115

4-2-5-2-1-1-1. اصالت دنیای درون ………………………………….. 115

4-2-5-2-1-1-1-1. یگانگی با طبیعت ………………………………… 115

4-2-5-2-1-1-2. اندوه فلسفی ………………………………………….. 116

4-2-5-2-1-2. سورئالیسم ………………………………………………….. 116

فصل پنجم : نتیجه گیری

5-1. انقلاب مشروطه؛ زمینه ی حكومت پهلوی ……………………………………………….. 118

5-2. رضا شاه و حكومت پهلوی …………………………………………………………………….. 119

 

5-2-1. روشن فكران نسل جدید ……………………………………………………………… 119

5-2-1-1 ………………………………………………………………………………………… 119

5-2-1-1-1……………………………………………………………………….. 120

5-2-1-2…………………………………………………………………………… 120

5-2-1-2-1……………………………………………………………………….. 120

5-2-2. طبقه ی روشن فكران درون گرا ……………………………………………………. 121

5-3. تأثیر جهان نگری بر متن ……………………………………………………………….. 122

5-3-1 ………………………………………………………………………………………………….. 122

5-3-1-1…………………………………………………………………………… 122

منابع …………………………………………………………………………………………….. 124

چكیده انگلیسی …………………………………………………………………………….. 127

چکیده:

محققانی كه در زمینه ی نقد ادبی آثاری نگاشته اند عمدتاً در گروه جای می گیرند؛ گروه نخست، تنها به محتوای اثرتأكید می ورزندوبه متن بی توجهند.به نظرآنها هدف از مطالعه ی اثر ادبی، تنها درك مقصود ومنظور نویسنده است. گروه دیگر كه در نقطه ی مقابل این گروه جای دارند، تنها به زبان متن اهمیت می دهند. به نظر آنها معنای آثار ادبی پیوسته در زمان های مختلف تكرار می شود وآن چه متن را ادبی می سازد، تنها شیوه های گوناگون به كارگیری زبان برای بیان این مفاهیم است. در مقابل این دو گروه، اشخاصی هم بودند كه مخالف تقسیم متن به لفظ ومعنی ( جهان نگری و … ) بودند. لوسین گلدمن ـ جامعه شناس ماركسیست مجارستانی ـ یكی از آن هاست. وی   نظریه ی خود را ساختار گرایی تكوینی نامید. مطابق این نظریه كه متأثر از اندیشه ی ماركسیستی است، محتوا(ساختار) وصورت (فعالیت بشر) بر هم تأثیر متقابل دارند.

در این پایان نامه سعی داریم بر اساس این نظریه ، رابطه ی متقابل متن رمان بوف كور و جهان نگری مطرح در آن، یعنی جهان نگری متعلق به طبقه ی اجتماعی نویسنده ی آن را مورد بررسی قرار دهیم.

فصل اول: مقدمه

1-1- تعریف مسأله

بررسی و نقد آثار ادبی از منظر نظریه های جامعه شناسی ، از مهم ترین رویکردهای نقد ادبی محسوب می شود . نقد جامعه شناختی ، اثر ادبی را مولود شرایط اجتماعی می داند . از این رو رابطه ی مؤلف وجامعه را با متن و اثر ادبی، رابطه یی علی و معلولی در نظر می گیرد . در برابر چنین دیدگاهی ، نگرشهای متن محور قرار می گیرند که اثر ادبی را تنها یک مسأله و اتفاق زبانی قلمداد می کنند و صرفاً به ادبیت متن توجه می نمایند .

لوسین گلدمن جامعه شناس نوگرای مجارستانی سعی می کند نقد جامعه شناختی کلاسیک را تلطیف نماید. وی به تأثیر متقابل ادبیات و ساختار اجتماعی توجه می کند . (دربخش كلیات ، مستندات ارائه خواهد شد .)

این محقق در مقاله ی «پیوند آفرینش ادبی با زندگی اجتماعی (1376) » به تفصیل ، نظرات خود را بیان کرده است . او برای لفظ و معنی رابطه یی متقابل در نظر می

این مطلب را هم بخوانید :

دانلود پایان نامه نظام حقوقی ایران، کارشناسی ارشد

 گیرد و بر اساس نظریه ی « ساختار گرایی تکوینی » سعی می کند رابطه ی متقابل میان متن اثر (فرم) و جهان نگری پدیدآورنده ی آن (محتوا ) را بنمایاند. وی در کتاب «خدای پنهان » از این منظر به بررسی چند رمان پرداخته است .

در این پایان نامه در نظر است یکی از داستان های صادق هدایت (بوف كور) با توجه به مؤلفه های نظریه ی «ساختارگرایی تکوینی» لوسین گلدمن مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد .

در این تحقیق سعی می شود اجزای متن این داستان مورد مطالعه قرار گیرد و رابطه ی متقابل میان این اجزا برای نیل به ساختار معنادار آن کشف گردد . پس از کشف ساختار معنادار این اثر ، جهان نگری و سپهر فکری هدایت آشکار می شود . در مرحله ی بعدی سعی می شود که این ساختار معنادار ، در ساختاری گسترده تر قرار گیرد یعنی طبقه ی اجتماعی که نویسنده متعلق به آن می باشد و مرحله ی بعدی انعکاس جهان نگری این طبقه می باشد بر درون مایه و ساختار این اثر.

2-1- چهارچوب محتوایی

محققانی که در زمینه ی نقد ادبی آثاری نگاشته اند در دو گروه عمده جای می گیرند . گروه اول تنها بر محتوای این آثار تأکید می ورزند و به متن بی توجهند . به نظر آنها هدف از مطالعه ی آثار ادبی ، تنها درک مقصود و منظور نویسنده است . گروه دیگر که در نقطه ی مقابل این گروه جای می گیرند، ادبیات را تنها یک مسأله ی زبانی قلمداد می کنند . از نظر این ها مفاهیم مختلف در زمان ها و آثار ادبی مختلف تکرار می شوند ولی زبان آنها  به سبب به کارگیری شیوه های مختلف بیان مانند تشبیه ، استعاره ، ایهام و … متفاوت است و ادبیت متن هم در نتیجه ی به کارگیری این شیوه های مختلف است . از مهم ترین شاخه های این گروه ، فرمالیسم است . «به اعتقاد فرمالیست ها ، ادبیات صرفاً یک مسأله ی زبانی است و لذا می توان گفت که زبان ادبی یکی از انواع زبان هاست و باید به آن از دید زبان شناسی – نگریست . آنان اثر ادبی را شکل (فرم ) محض می دانستند و اساساً مخالف تقسیم متن به صورت و محتوا بودند …( به اعتقاد آنها) ادبیات در فرم و ساخت است نه در روح و فکر … » (شمیسا، 1383 : 147- 148)

این شیوه اگر چه عملی است ولی نقایصی دارد مثل توجه نکردن به معنای کلی اثر .

در مقابل این دو گروه، کسانی بودند که مخالف تقسیم متن به صورت و محتوا بودند . لوسین گلدمن یکی از آنهاست .

قصد ما در این پروژه اثبات این امر( رابطه ی متقابل لفظ و معنی ) است بر اساس نظریه ی ساختار گرایی تکوینی او، از طریق نمایاندن رابطه ی متقابل میان متن اثر (صورت) و جهان- نگری پدید آورنده ی آن (محتوا ) .

درزمان گلدمن دوشیوه درنقد متون رایج بود. یکی شیوه ی پوزیتویستی که همان شیوه ی مشاهده ی تجربی است که تنها متن و جزئیات آن را در مرکز توجه خود قرار می دهد.روش دیگر ، ذات مفهومی است که

4 ـ 2 ـ 1 مسائل مربوط به نظام آموزشی…………………………….. 119

4 ـ 2 ـ 1 ـ 1 آموزش و پرورش……………………………… 119

4 ـ 2 ـ 1 ـ 2 آموزش عالی…………………………….. 121

4 ـ 2 ـ 2 مسائل مربوط به رسانه های جمعی………………………. 123

4 ـ 2 ـ 2 ـ 1 سینما و تلویزیون و رادیو……………………………. 123

4 ـ 2 ـ 2 ـ 2 مجلات و روزنامه ها و کتاب……………………………… 125

4 ـ 2 ـ 3 مسائل مربوط به اعتقادات دینی و مذهبی……………….. 126

4 ـ 2 ـ 4 مسائل مربوط به اخلاق در جامعه……………………………. 128

4 ـ 2 ـ 5 مسائل مربوط به فرهنگ عمومی جامعه…………………… 131

4 ـ 2 ـ 5 ـ 1 غرب زدگی و رواج مدهای غربی………………………. 131

4 ـ 2 ـ 5 ـ2 رواج مصرف زدگی و اسراف در جامعه………………. 135

4 ـ 2 ـ 6 مسائل تربیتی……………………………. 137

5-ساختار روایی داستان های حالت……………………………… 140

5 ـ 1 روایت شناسی…………………………….. 142

5-2 تحلیل ساختاری داستان ها…………………………… 157

5-2-1 خلاصه ی داستان ها و تحلیل ساختاری آن ها……………. 157

1-عجب تجلیلی از من کردند……………………………. 157

2-صرفه با بی کتابی است……………………………. 163

3-دوش گرفتن با لباس……………………………… 165

4-ابلهی شاخ و دم ندارد……………………………. 169

5-از بیمارستان تا تیمارستان……………………………. 172

6-جرم راانسان می کند،چوبش راحیوان می خورد………………. 175

7-سال به سال دریغ از پارسال……………………………. 179

8-سرنوشت مرد دوزنه……………………………. 182

9-فصل شمع و چراغ نفتی…………………………….. 184

10-کمدی خانه تکانی…………………………….. 187

11-ورزش حیدر قلی خان……………………………. 189

12-موش و تله موش……………………………… 193

13-یک مشت طفیلی و قفیلی…………………………….. 195

14-آدم های نیمه کر و نیمه لال……………………………. 199

15-آقای بوقلمون……………………………. 204

16-آنجا که پای پول در میان است……………………………… 208

 

17-باغ است یا کاروانسرا…………………………… 212

18-ترافیک به بادی بند بود……………………………. 215

19-پلوی عروسی به این همه دردسرنمی ارزد……………….. 220

20-تله……………………………. 224

21-نامه رسان…………………………… 228

22-آقای دكتر اختیار دارید……………………………. 232

23-ببین قسمت چه كارها می كند……………………………. 236

24-نازی كه خریدار نداشت……………………………… 238

25-می خواهم زنده بمانی…………………………….. 242

26-لقمه ی آخری…………………………….. 246

27-شگون هفت سین…………………………….. 251

28-بهترین سوغات تهران……………………………. 255

29-آقا چه دردسرتان بدهم……………………………. 259

30-كلكی كه آقا سوار كرد……………………………. 263

31-بی زن در بهشت……………………………… 269

32-ماجرای لنگه كفش……………………………… 272

33-ترس از سگ درنده…………………………… 274

34-زرنگی زیاد نتیجه ی معكوس می دهد………………….. 277

35-پندی كه راننده ی تاكسی داد……………………………. 280

36-یک شب آزادی…………………………….. 282

37-گربه را در حجله باید كشت……………………………… 285

5-2-2 نتایج کلی تحلیل ساختاری داستان ها…………….. 288

5-2-3 تحلیل شخصیت های داستانی…………………….. 290

نتیجه گیری و پیشنهادات…………………………… 295

فهرست منابع……………………………. 297

چکیده:

در این رساله آثار نثر ابوالقاسم حالت از نظر ساختار زبانی و ادبی،موضوعات مطرح شده و ساختار روایی داستان ها مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است. ساختار زبانی و ادبی خاصی که حاصل نگاه طنز گرایانه ی حالت به امور مختلف است در این آثار قابل مشاهده است. استفاده های به جاوخلاقانه از مقولات مختلف سبکی ،زبانی و ادبی از خصائص این آثار به شمار می رود.موضوعات متعددو متنوع اجتماعی،اقتصادی،فرهنگی واخلاقی در این آثار به زبان طنز مطرح و بیان شده اند.استخراج و دسته بندی موضوعات با ذکر شواهد انجام گرفته است که می تواند در ترسیم اوضاع کلی جامعه ی ایران در زمان نگارش این آثار –آخرین سال های قبل از انقلاب اسلامی- کمک فراوانی به مخاطبان نماید.داستان های کوتاه این آثار از ساختار روایتی خاصی برخوردار بوده و دارای زنجیره های یکسان و مشابهی در زمینه ی موضوع، نحوه ی طرح موضوع و چینش حوادث و شخصیت ها هستند. تعداد نود و سه داستان از مجموع این آثار انتخاب و بر مبنای نظریه ی ساختاری گرماس تجزیه و تحلیل شده است. زنجیره های همسان روایتی در داستان های بررسی شده به طور دقیق بر روی نمودار و جدول ارائه شده اند.این بخش از کار می تواند در شناساندن و تبیین دقیق روش های تحلیل ساختاری داستان های مختلف به مخاطبان مفید واقع شود.

مقدمه:

ابوالقاسم حالت(1298-1371)از برجسته ترین و موفق ترین چهره های ادبیات معاصر محسوب می شود. او را باید از پر کار ترین فعالان عرصه ی ادبیات معاصر به حساب آورد.وی درنظم و نثر و ترجمه(از سه زبان انگلیسی،فرانسه و عربی( آثار ارزشمندی از خود برجا گذاشته است.

اگرچه حالت آثار خود را در هر دو زمینه ی طنز و جدارائه کرده است اما عمده ی شهرت و موفقیت او مرهون طنز پردازی های لطیف و استادانه ی اوست.در زمینه ی طنز هم،حالت در هر دو عرصه ی نظم و نثر به فعالیت پرداخته است،وی اشعار فراوانی را در چندین دیوان و مجموعه ی شعر جمع آوری نموده است.بحر طویل های او نیز به عنوان معروف ترین آثار به جا مانده از او در مجموعه ای جذاب و ماندگار به نام ((بحر طویل های هدهد میرزا)) جمع آوری شده است.

اگرچه بیشترین شهرت حالت در طنز پردازی مرهون اشعار و بحر طویل های اوست اما باید گفت که او آثار نثری نیز نگاشته و در نثر نویسی هم موفق بوده است.

پرحجم ترین آثار نثر حالت مجموعه ای دو جلدی است تحت عنوان <<مجموعه ی آثار طنز ابوالقاسم حالت>> که در سال1376 توسط انتشارات گوتنبرگ در تهران به چاپ رسیده است.این دو جلد شامل هشت مجموعه از آثار طنز حالت است ،به نام های :از عصر شتر تا عصر موتور،از بیمارستان تا تیمارستان،زباله ها و نخاله ها ،

این مطلب را هم بخوانید :

دانلود پایان نامه متغییر مستقل، روشهای آماری

 پابوسی وچاپلوسی، صدای پای عزرائیل، یا مفت یامفت، دوره ی خر سواری، آش کشک خالته.

او در این آثار مجموعه ای از مقالات و داستان های طنزآمیز خود را که در آخرین سال های قبل از انقلاب اسلامی در روز نامه ی کیهان منتشر می شده است جمع آوری کرده است و پس از مرگش این هشت مجموعه در دو جلد و تحت یک عنوان جمع آوری و چاپ شده است.

این آثار و مجموعه های نثر طنزآمیز با وجود برخورداری از شیوه های استادانه ی طنز پردازی و داستان نویسی و همچنین فراوانی موضوعات و مسائل مطرح شده در آن ها،در میان آثار ادبی معاصر تا حدودی مجهول مانده و چنان که باید وشاید شناخته نشده است.

با مطالعه و بررسی دقیق بعضی از ویژگی های طنز پردازی و داستان نویسی در این آثار بر آن شدیم تا بررسی ساختار طنز در این آثار را موضوع رساله ی خود قرار داده و مباحث و ویژگی های برجسته ی این آثار را مطالعه و معرفی نماییم.

به خاطر تنوع و تعدد موضوعات مطرح شده در این آثار و طرح مسائل و رویدادهای آخرین سال های پیش ازانقلاب اسلامی که در تاریخ معاصر ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند ،پرداختن به موضوعات این آثار هم از اهداف این پژوهش به شمار آمد.

همچنین به خاطر ساختار و شیوه های خاص داستان پردازی در این آثار و قابلیت انطباق ساختار داستان ها با مباحث و مقولات نوین و جهانی ادبیات ، بررسی ساختار روایی داستان ها هم در برنامه ی کار پژوهشی رساله ی حاضر قرار گرفت.

بنابراین و با توجه به این مقدمات باید گفت که موضوع مطالعه وبررسی شده در این پایان نامه می تواند دارای اهمیت فراوان در هریک از حوزه های فوق باشد.

همچنین باید گفت که شناساندن اهمیت ادبی این آثاربه مخاطبین ،پی بردن به شیوه های طنز نویسی و داستان پردازی در دوران نگارش این آثار ، شناخت دقیق وهمه جانبه ی مسائل اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی زندگی مردم در آن دوران و شناساندن روش های داستان پردازی در این آثار و نشان دادن انطباق عناصر داستانی این آثار با مقولات مختلف ادبی عصر حاضر، از اهداف این پژوهش محسوب می شوند.

پرسش ها و فرضیات پژوهش:

در ابتدای کار پژوهش پس از بررسی کلی موضوع انتخاب شده،پرسش های زیر را مطرح نمودیم:

-ویژگی های ساختار زبانی این نوشته ها چیست؟

-آثار طنز ابوالقاسم حالت پیرامون چه موضوعات فکری،اجتماعی،اخلاقی و سیاسی است؟

-ساختار روایی داستان های طنز این آثار چگونه است؟