2-2-9- نفقه و حق حبس زوجه 52

2-3- احکام حمایتی شرع از زنان در باب طلاق 54

2-3-1- معنا و مفهوم طلاق 54

2-3-2- روایاتی در مذمت طلاق 55

2-3-4- احادیث مربوط به ملزم بودن شوهر به طلاق 57

2-3-5- مباحث حقوقی طلاق 59

 

فصل سوم: اشتغال زنان

3- اشتغال زنان 66

3-1- مشروعیت اشتغال زنان 67

3-1-1- مشروعیت اشتغال زنان از دیدگاه قرآن 67

3-1-1-1- آیاتی كه بر حق مالكیت زنان بر اموالشان دلالت دارند 67

3-1-1-2- آیاتی كه از كار زنان در بیرون از منزل سخن می‌گوید 68

3-1-1-3- آیاتی كه همه‌ی مردم را به فعالیتهای اقتصادی تشویق می‌كند 69

3-1-1-4- آیات تحلیل و تحریم برخی از معاملات 69

3-1-2- مشروعیت اشتغال زنان از دیدگاه روایات 70

3-2- قوامیت و ریاست شوهر و كار و اشتغال زن در بیرون از منزل 71

 

3-3- دیدگاه فقه امامیه در خصوص اشتغال زنان 77

 

فصل چهارم: حمایت شرع از زنان در باب مجازات

4- حمایت شرع از زنان در مجازات 83

4-1- حمایت شرع از زنان در باب دیه و قصاص 83

4-1-1- پیشینه‌ی تاریخی دیه و قصاص 83

4-1-1-1- عصر جاهلیت 83

4-1-1-2- دیه در حقوق یونان و روم 84

4-1-1-3- دیه در آیین یهود 85

4-1-1-4- دیه در آیین مسیحیت 86

4-1-1-5- دیه در حقوق آنگلوساکسون 86

4-1-1-6- دیه در دین اسلام 87

4-1-2- تعریف دیه در متون فقهی 89

4-1-3- دیدگاه فقهای امامیه در خصوص دیه و قصاص زن و مرد 90

4-1-4- دیدگاه فقهای امامیه در خصوص دیه‌ی اعضاء در زن و مرد 94

4-1-5- قوانین حمایتی شرع در بحث قصاص 99

4-2- حدود 100

4-2-1- زنا 100

این مطلب را هم بخوانید :

4-2-1-1- در نهی از زنا 100

4-2-1-2- حدود زنا 101

4-2-3- سایر احکام حدود در حمایت از زنان 107

نتیجه گیری 114

پیشنهادات 115

فهرست منابع 116

3-1-2- ماده 589……………………………………………………………………………………………………………. 67

3-1-3- ماده 590……………………………………………………………………………………………………………. 69

3-1-4- ماده 591……………………………………………………………………………………………………………. 70

3-1-5- ماده 592……………………………………………………………………………………………………………. 71

3-1-6- ماده 593……………………………………………………………………………………………………………. 73

3-1-7- ماده 594……………………………………………………………………………………………………………. 74

3-2- قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا……………………………………………………………………… 75

3-3- عمل مرتکب…………………………………………………………………………………………………………….. 76

3-4- مجازات……………………………………………………………………………………………………………………… 77

3-5- میزان مجازات جرم رشوه……………………………………………………………………………………….. 78

3-6- مجازات واسطه رشاء و ارتشاء…………………………………………………………………………………. 79

3-7- تکرار و تعدد جرم در رشا و ارتشا………………………………………………………………………….. 80

3-8- عناصر تحقق رشوه در حقوق………………………………………………………………………………….. 80

3-8-1-  رشاء……………………………………………………………………………………………………………………. 81

3-8-2-  رایش………………………………………………………………………………………………………………….. 85

3-8-3-  ارتشاء…………………………………………………………………………………………………………………. 86

3-9- نظریات اداره حقوقی در خصوص ارتشاء……………………………………………………………….. 89

3-10- مصادیق تمثیلی ارتشاء…………………………………………………………………………………………. 90

3-11- معامله در مقام رشوه…………………………………………………………………………………………….. 92

3-12- برخوردهای مادی………………………………………………………………………………………………….. 93

3-12-1-  تعزیر مالی……………………………………………………………………………………………………….. 93

3-12-2- حبس………………………………………………………………………………………………………………… 93

3-12-3-  برکنار کردن افراد خلافکار از مشاغل……………………………………………………………. 93

3-13- بررسی تطبیقی مصادیق رشوه در فقه و حقوق…………………………………………………. 94

3-14- نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………….. 98

فهرست منابع    99

چکیده

 

واژه رشوه دارای معانی متعدد و عام می باشد، و شامل همه ابواب از جمله باب قضا می شود، و از لحاظ معنای لغوی نمی توان آن را به باب خاصی محدود کرد. اگر آن را فعل راشی بدانیم، یا موضوع آن به حساب آوریم، در همه ابواب جاری است .رشوه،چیزی است که برای از بین بردن حق یا اثبات باطل داده می شود، که اختصاص به باب قضا ندارد . اکثر فقیهان اسلامی به حرمت رشوه اجماع دارند، و در حقوق رشوه دادن مالی است به مأمور رسمی یا غیر رسمی دولتی یا بلدی به منظور انجام کاری از کارهای اداری یا قضایی ولو اینکه آن کار مربوط به شغل گیرنده مال نباشد.

در رشوه چهار عنصر دخالت دارند: راشی، مرتشی، رائش و مال الرشوه.

در قانون مجازات اسلامی، بحث از رشوه در مواد 588 تا 594 در مبحث دوم، از مباحث مربوط به تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده  و احکام آن آمده است.

واژه های کلیدی : رشوه، راشی، رشا، رایش، ارتشا

مقدمه

بنا به ضرورت تحقیق و بررسی جوانب فقهی و حقوقی موضوع رشوه، که یکی از مهمترین موضوعات اداری در نظام حکومتی ما و سایر حکومتها در طول تاریخ بوده این پایان نامه تهیه و سعی گردیده تا حد امکان مطالب مربوط به آن به صورت مستند مورد بررسی قرار گیرد. امّا با توجّه به اهمّیت شناخت چنین موضوعی، کتاب و یا رساله مشخص و مدوّن فقهی و حقوقی در این رابطه وجود نداشته، از این رو بر آن شدیم تا با انجام تحقیقی در این زمینه خلأ موجود را تا حدّی پر نماییم. در مورد حرمت رشوه میان فقیهان اسلامی در مورد اینکه آیا رشوه حرام است و یا حرام نیست همۀ آنها اجماع دارند،که رشوه حرام است و فقط در چند مسئله جزئی با هم اختلاف نظر دارند از جمله اینکه اگر رشوه دهنده برای رسیدن به حق خود چاره ای جز رشوه نداشته باشد، که در این صورت، تنها رشوه گیرنده مرتکب فعل حرام است و بعضی از فقها همین مورد را نیز حرام دانسته اند.

رشوه در لغت به معنای وجه یا مالی است که برای ابطال حق و احقاق باطل پرداخت می شود ، لکن در اصطلاح قانون قبول وجه یا مالی است که کارکنان دولت و یا سایر کارکنان به سبب انجام وظیفه دریافت  می کنند با توجه به تعریف فوق هبه، هدیه ، تحفه، قرض الحسنه مشمول حکم این ماده نمی شوند.

رشوه اگر چه از دیر باز در جوامع موضوعیت داشته و در هر دوره  قوانینی  برای مبارزه و برخورد با آن وضع شده است امّا نمی توان انکار کرد که این جرم در عصر ما و به ویژه با گسترده شدن سیستمهای اداری و ابعاد وسیع نیازهای انسانی از رنگ و لعاب دیگری برخوردار شده است. این را هم ناگفته نگذاریم که رشوه گرچه در اصل در مورد « قضاوت قضات » بکار رفته ، اما یکی از کاربردی ترین مسائل در جامعه امروزی می باشد که از نظر فقهی و حقوقی معنی وسیعی دارد . و هر کسی که پول، هدیه، انعام و بخشش و یا حتی خدمتی را به \Aهر اسم و هر عنوان از کسی دریافت دارد که در مقابل آن حق را باطل کند یا باطلی را حق نماید یا نوبتی را بر هم زند و یا برای کاری که جزء وظایف و مسؤولیتهای اوست چیزی دریافت دارد در مفهوم وسیع رشوه داخل است و همۀ اینها گناه و حرام می باشد.

رشوه ، سدّی محکم و مانعی بزرگ در راه اجرای عدالت اجتماعی محسوب می شود. رشوه ، یکی از دامهای درآمد نامشروع و کسب ثروتهای کلان یکشبه است. دین اسلام که همواره به خاطر نحوه نگرش خاص خود به جامعه و انسان ، آیینی کامل و مترقی به شمار می آمده ، مسأله رشوه را از نظر دور نداشته و با شیوه های عملی و نظری کوشیده است تا ریشه های این کردار زشت را در ضمیر افراد و در عمق جامعه بخشکاند.

مبارزه با این بلای عظیم که دنیای امروز را فراگرفته کار آسانی نیست و از هر بلا و بیماری و جنگی خطرناکتر است چرا که با معیارهای مادی نمی توان با آن به مقابله برخاست ، بلکه در درجه اوّل آموزشهای فرهنگی و از همه مهمتر ایمان نیرومند الهی و دینی لازم است. مردم باید آموزش ببینند ، و بدانند که اگر این بلا گسترش پیدا کند همه در عذاب و زحمت خواهند بود و زندگی در اجتماع برای همه مشکل و طاقت فرسا و مرگبار خواهد شد همه باید آموزش ببینند و بدانند که رشوه خواری دنیا و آخرت انسان را تباه و پیشگاه خدا روسیاه می کند.

و از نظر حقوقی نیز رشاء و ارتشاء از جمله جرائم عمومی هستند که از نظر شرع مقدس اسلام ، ارتکاب آنها مذموم و ناپسند شمرده شده است، به طوری که شارع در این خصوص مقرر داشته : ” الراشی والمرتشی     کلا هما فی النار”.رشوه هم در دین اسلام و هم در عرف جامعه ما امری بسیار ناپسند تلقی می شود و حتّی قبل از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی کمتر کسی حاضر می شد چنانچه مرتکب چنان کار خلاف و مذمومی گردیده بود کسی از آن آگاه شود امّا متأسفانه در حال حاضر گویا زشتی این کار خاصیت خود را از دست داده از همین رو برای مقابله باندها و تشکیلات موجود در برخی ادارات ، قانونگذار ماده 4ق. ت م م1. 1. ک ، را وضع و تصویب نموده است به موجب ماده 4 ق. ت م م 1. 1. ک کسانی که با تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری به امر ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری مبادرت ورزند علاوه برضبط کلیه اموال منقول و غیرمنقول که از طریق رشوه کسب کرده اند به نفع دولت و استرداد اموال مذکور، به دولت یا افراد به جزای نقدی معادل مجموع آن اموال و انفصال دائم از خدمات دولتی و حبس از پانزده سال تا ابد محکوم می شوند و درصورتی که مصداق مفسدفی الارض باشند مجازات آنها مجازات مفسدفی الارض خواهد بود.

در این پایان نامه به مقایسه تطبیقی رشوه در فقه امامیه و حقوق ایران و قانون مجازت اسلامی پرداخته شده است و مباحث مختلفی را از جمله ادله حرمت رشوه ،

این مطلب را هم بخوانید :

تاثیر بانکداری الکترونیک بر عملکرد  بانکها

 مصادیق رشوه و عناصر تحقق رشوه و … را موردبررسی قرار داده ایم.

1-1 – طرح تحقیق

1-1-1- بیان مسأله

از نظر لغوی ، رشوه اسم مصدر و اصطلاحاً ناقص واوی به معنای کود و خاشاک یا طناب است. «رشا» از مصدر «یرشی» به معنای رشوه دادن و «ارتشاء» مصدر ثلاثی مزید از باب افتعال به معنای رشوه گرفتن یا قبول کردن رشوه است. اسم فاعل آن در باب ثلاثی مجرد، «راشی» و در باب افتعال، «مرتشی» است. (المنجد ، 1377، ص680 ).

وجه تسمیه رشوه به کود این است کشاورز با دادن کود به زمین آن را برای زراعت و باروری آماده می کند و در مقام مقایسه ، راشی مانند کشاورز با دادن «مال الرشا» نظر مرتشی را به خود جلب می کند تا خواسته او را انجام دهد. وجه تسمیه رشوه به طناب ، آن است که ریسمان را برای بیرون آوردن آب از چاه به دلو     می بندند و در این جا راشی برای رسیدن به مقصود خود از طریق مرتشی طناب (رشا) را به او می بندد و اورا در اختیار خود درمی آورد. (جابری عربلو ، 1363).

ودر مجمع البحرین درتعریف رشوه آمده است: « الرشوه ما یعطیه الشخص الحاکم و غیره لیحکم له أو یحمله علی ما یرید و الرشوه قل ما تستعمل إلا فیما یتوصل به إلی إبطال حق أو تمشیۀ باطل.»                         یعنی رشوه چیزی است که شخص آن را به حاکم یا غیر او می دهد تا به نفع او حکم کند یا او را بر آنچه می خواهد وادار سازد. رشوه به کار برده نمی شود مگر در آنجا که به وسیله آن ابطال حق یا رسیدن به باطل دسترسی حاصل شود.(طریحی، 1416، ج1،ص184) .

در کتاب صاحب جواهر آمده است : « الوصله الی الحاجه بالمصانعه » یعنی رشوه چیزی است برای رسیدن به مقصد از راه زد و بند. (نجفی، بی تا،ج22، ص146).

همان طور که معانی متعددی که برای رشوه گفته اند بر می آید رشوه دارای معانی عام بوده، شامل همه ابواب، از جمله باب قضا می شود و نمی توان به لحاظ معنای لغوی آن را به باب خاصی محدود کرد. لذا خواه رشوه را فعل راشی بدانیم یا موضوع آن به حساب آوریم، در همه ابواب جاری است و همان طور که در المنجد آمده است « ما یعطی لإبطال حق أو إحقاق باطل » .

رشوه چیزی است که برای از بین بردن حق یا اثبات باطل داده می شود که اختصاص به باب قضا ندارد چه بسا در عرف موجود غلبه آن در باب غیر قضا باشد. ( المنجد، 1377، ص680 ). بر این اساس به رغم

4- 9- 3- وزن هزار دانه……………………………………. 111

4- 9- 4- عملکرد دانه………………………………………. 113

4- 9- 5- عملکرد بیولوژیکی…………………………….. 117

4- 10- نیتروژن تثبیت­شده در گیاه 119

فصل پنجم

نتیجه گیری………………………………… 124

پیشنهاد …………………………………..  125

منابع 127

 

 

فهرست جداول

عنوان

صفحه

جدول 1- 1 میزان مصرف کود­های شیمیایی و آلی در مناطق مختلف استان گلستان در سال 88 9

جدول 3- 1 مشخصات خاک آزمایش 31

جدول 4- 1 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای سطح برگ 47

جدول 4- 2 تجزیه واریانس سطح برگ، وزن خشک برگ، ارتفاع ساقه، وزن خشک ساقه، حجم ریشه، وزن خشک ریشه 47

جدول 4- 3 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای وزن خشک برگ 50

جدول 4- 4 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای ارتفاع ساقه 52

جدول 4- 5 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای وزن خشک ساقه 54

جدول 4- 6 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای حجم ریشه 57

جدول 4- 7 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای وزن خشک ریشه 59

جدول 4- 8 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای تعداد گره 61

جدول 4- 9 تجزیه واریانس تعداد گره، وزن خشک گره، قطر گره، نیتروژن تثبیت شده 61

جدول 4- 10 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای وزن خشک گره 63

جدول 4- 11 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای آنزیم پراکسیداز 66

جدول 4- 12 تجزیه واریانس آنزیم کاتالاز، پراکسیداز، کلروفیل a، کلروفیل b، کاروتنوئید، فلورسانس کلروفیل، روغن، نیتروژن دانه، برگ و غیربرگ 67

جدول 4- 13 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای آنزیم کاتالاز 69

جدول 4- 14 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای کلروفیل a 72

جدول 4- 15 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات نمایی برازش داده شده برای کلروفیل b 74

جدول 4- 16 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات نمایی برازش داده شده برای کاروتنوئید 77

جدول 4- 17 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات نمایی برازش داده شده برای فلورسانس کلروفیل 79

جدول 4- 18 پارامتر­های برآورد شده (a، b، c) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات درجه دو برازش داده شده برای درصد روغن 81

جدول 4- 19 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت نیتروژن دانه 84

جدول 4- 20 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت نیتروژن برگ 86

جدول 4- 21 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت نیتروژن غیربرگ 88

جدول 4- 22 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت فسفر دانه 91

جدول 4- 23 تجزیه واریانس فسفر و پتاسیم دانه، برگ، غیر برگ، اتیلن، عملکرد و اجزای عملکرد دانه 92

جدول 4- 24 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت فسفر برگ 95

 

جدول 4- 25 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت فسفر در غیربرگ 97

جدول 4- 26 پارامتر­های برآورد شده برای (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده غلظت پتاسیم دانه 99

جدول 4- 27 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت پتاسیم برگ 101

جدول 4- 28 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای غلظت پتاسیم غیربرگ 103

جدول 4- 29 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات نمایی برازش داده شده برای اتیلن 106

جدول 4- 30 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای تعداد غلاف در بوته 108

جدول 4- 31 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای تعداد دانه در غلاف 110

جدول 4- 32 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای وزن هزار دانه 113

جدول 4- 33 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات نمایی برازش داده شده برای عملکرد دانه 117

جدول 4- 34 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای عملکرد بیولوژیکی 119

جدول 4- 35 پارامتر­های برآورد شده (a، b) با حدود اطمینان و ضریب تبیین (R2) در معادلات خطی برازش داده شده برای نیتروژن تثبیت شده 121

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل‌ها

عنوان

صفحه

شکل 3- 1 منحنی استاندارد آنزیم کاتالاز. 34

شکل 3- 2 منحنی استاندارد آنزیم پراکسیداز 36

شکل 3- 3 نمونه ­ای از منحنی رسم شده اتیلن 37

شکل 3- 4 منحنی استاندارد اتیلن 37

نمودار 3- 5 منحنی استاندارد پتاسیم 39

نمودار 3- 6 منحنی استاندارد فسفر 40

شکل 4- 1 سطح برگ سویا طی 0، 5 ،10، 15 روز غرقابی با اعمال سه سطح کودی 46

شکل 4- 2 وزن خشک برگ طی0، 5، 10، 15 روز تنش غرقاب با اعمال سه سطح کودی 49

شکل 4- 3 ارتفاع ساقه گیاه سویا طی0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی با اعمال سه سطح کودی 52

شکل 4- 4 وزن خشک ساقه گیاه سویا طی0، 5، 10، 15روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 54

شکل 4- 5 حجم ریشه گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 56

شکل 4- 6 وزن خشک ریشه گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 59

شکل 4- 7 تعداد گره گیاه سویا در 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 61

شکل 4- 8 وزن خشک گره گیاه سویا در 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 63

شکل 4- 9 فعالیت آنزیم پراکسیداز گیاه سویا طی تنش 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقاب در سه سطح کودی 65

شکل 4- 10 فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه سویا طی تنش 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 68

شکل 4- 11 میزان کلروفیل a گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 71

شکل 4- 12 میزان کلروفیل b گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 74

شکل 4- 13 میزان کاروتنوئید گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 76

شکل 4- 14 فلورسانس کلروفیل گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 78

شکل 4- 15 درصد روغن دانه گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 81

این مطلب را هم بخوانید :

شکل 4- 16 غلظت نیتروژن بذر گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 83

شکل 4- 17 غلظت نیتروژن برگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی، در سه سطح کودی 85

شکل 4- 18 غلظت نیتروژن غیربرگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 87

شکل 4- 19 غلظت فسفر دانه گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز نش غرقابی در سه سطح کودی 90

شکل 4- 20 غلظت فسفر برگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز غرقابی در سه سطح کودی 94

شکل 4- 21 غلظت فسفر غیربرگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 غرقابی در سه سطح کودی 96

شکل 4- 22 غلظت پتاسیم دانه گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز غرقابی در سه سطح کودی 98

شکل4- 23 غلظت پتاسیم برگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز غرقابی در سه سطح کودی 100

شکل 4- 24 غلظت پتاسیم غیربرگ گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 102

شکل 4- 25 میزان اتیلن گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 105

شکل 4- 26 تعداد غلاف در بوته گیاه سویا طی 0، 5، 10، 15 روز تنش غرقابی در سه سطح کودی 108

جدول 4- 5. محاسبه ی شاخص های حساسیت و تحمل به تنش (تنش خشکی از مرحله ی گلدهی). 73

جدول 4- 6. محاسبه ی شاخص های حساسیت و تحمل به تنش (تنش خشکی از مرحله ی شیری شدن). 76

جدول 4- 7. محاسبه ی شاخص های حساسیت و تحمل به تنش (تنش خشکی از مرحله ی خمیری نرم). 78

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل­ها

 

عنوان                                                                                                   صفحه

 

شکل 3-1. نقشه ی طرح 30

شکل 3-2- اندازه گیری دبی شیلنگ آبیاری 33

شکل 3-3. آبیاری مزرعه تریتیکاله در مرحله ی گیاهچهای 33

شکل 3-4. تست جوانه زنی ژنوتیپ های تریتیکاله 34

شکل 3-5. وجین دستی علف‌های هرز 35

شکل 3- 6. دماسنج مادون قرمز 37

شکل4 – 1. میانگین تعداد دانه در سنبله در سطوح مختلف تنش خشکی. 43

شکل 4- 2. میانگین تعداد دانه در سنبله در ژنوتیپهای مختلف تریتیکاله. 44

شکل 4- 3. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین تعداد دانه در سنبله 45

شکل4 – 4. میانگین وزن هزار دانه در سطوح مختلف تنش خشکی 46

شکل4 – 5. میانگین وزن هزار دانه در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 47

شکل 4- 6. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر وزن هزار دانه (گرم). 48

شکل4 – 7. میانگین تعداد سنبله در متر مربع بین سطوح مختلف تنش خشکی. 49

شکل4 – 8. میانگین تعداد سنبله در متر مربع در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 50

شکل 4- 9. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین تعداد سنبله در واحد سطح 51

شکل4 – 10. میانگین تعداد سنبلچه در سنبله در سطوح مختلف تنش خشکی. 53

شکل4 – 11. میانگین تعداد سنبلچه در سنبله در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 54

شکل 4- 12. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین تعداد سنبلچه در سنبله. 54

 

شکل4 -13. میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار) در سطوح مختلف تنش خشکی. 55

شکل4 – 14. میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در متر هکتار) در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 57

شکل 4- 15. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار). 58

شکل 4 – 16. میانگین شاخص برداشت در سطوح مختلف تنش خشکی. 59

شکل 4- 17. میانگین شاخص برداشت در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 60

شکل 4- 18. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین شاخص برداشت. 61

شکل4- 19. درصد انتقال مجدد (گرم بر متر مربع) در سطوح مختلف تنش خشکی 62

شکل 4- 20. درصد انتقال مجدد (گرم بر متر مربع) در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 63

شکل 4- 21. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر درصد انتقال مجدد (گرم بر متر مربع). 64

شکل 4- 22. میانگین آهنگ تجمع ماده ی خشک (کیلوگرم در هکتار بر روز) در سطوح مختلف تنش خشکی 65

شکل 4- 23. میانگین آهنگ تجمع ماده ی خشک (کیلوگرم در هکتار بر روز) در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 66

شکل 4- 24. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر آهنگ تجمع ماده ی خشک (کیلوگرم در هکتار بر روز). 68

شکل 4- 25. میانگین طول سنبله (میلیمتر) در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 69

شکل 4- 26. میانگین ارتفاع نهایی ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 71

شکل4- 27. مقایسه شاخص STI بین ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله (تنش خشکی از مرحله ی گلدهی). 75

شکل4- 28. مقایسه شاخص GMPبین ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله (تنش خشکی از مرحله ی گلدهی). 76

شکل 4- 29. مقایسه شاخص STI بین ژنوتیپ های مختلف (تنش خشکی از مرحله ی شیری شدن). 77

شکل 4- 30. مقایسه شاخص GMP بین ژنوتیپ های مختلف (تنش خشکی از مرحله ی شیری شدن). 78

شکل 4- 31. مقایسه شاخص STI بین ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله (تنش خشکی از مرحله ی خمیری نرم). 79

شکل 4- 32. مقایسه شاخص GMP بین ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله (تنش خشکی از مرحله ی خمیری نرم). 80

شکل 4- 33. CGR (گرم در بوته در روز ) در ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله. 81

شکل 4- 34. میزان CGR (گرم در بوته در روز) در سطوح مختلف تنش خشکی. 82

شکل 4-35. میانگین دمای سایه انداز گیاهی بین سطوح مختلف تنش خشکی 84

شکل 4-36. میانگین دمای سایه انداز گیاهی بین ژنوتیهای مختلف تریتیکاله. 85

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

این مطلب را هم بخوانید :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

مقدمه

 

 

 

 

 

 

1-1- پیشگفتار:

ایجاد خشکسالی­های پی در پی به دلیل تغییر اقلیم و گرمایش جهانی، عدم یکنواختی بارش را به دنبال داشته و منابع آب را تحت تاثیر قرار می دهد (علیزاده و همکاران،1389). خشکسالی مهمترین عامل تنش­ زای محیطی بوده که تولید محصولات کشاورزی را محدود می سازد (خدابنده و جلیلیان، 1376). یک سوم ازکل زمین­های دنیا در مناطق خشک و نیمه خشک واقع اند و ما بقی با تغیرات فصلی و محلی آب مواجه می باشند (باتیس وهمکاران، 1973). کشور ایران با متوسط بارندگی 240 میلی متر در سال، جز مناطق خشک و نیمه خشک طبقه بندی شده و نصف زمین­های زراعی آن در این مناطق واقع است (چاسمی و همکاران،

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول
جدول پیوست 1- برخی از خصوصیات خاک مورد نظر قبل از انجام آزمایش	100
جدول پیوست2- برخی از خصوصیات کود گاوی مورد استفاده در آزمایش	100
جدول پیوست3- تجزیه واریانس پارامترهای اندازه گیری شده درخاک (درصد اشباع، شوری، کربن آلی، اسیدیته، ازت کل، فسفر قابل جذب، پتاسیم قابل جذب)،تحت تاثیر عوامل آزمایش	101
جدول پیوست4- مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمار های کودی درخاک(درصد اشباع، شوری، کربن آلی،   اسیدیته، ازت کل، فسفر قابل جذب، پتاسیم قابل جذب)،تحت تاثیر عوامل آزمایش	102
جدول پیوست5- مقایسه میانگین اثرات دو جانبه تیمار های کودی درخاک (درصد اشباع، شوری، کربن آلی، اسیدیته، ازت کل، فسفر قابل جذب، پتاسیم قابل جذب) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	103
جدول پیوست6- مقایسه میانگین اثرات سه جانبه تیمار های کودی درخاک (درصد اشباع، شوری، کربن آلی، اسیدیته، ازت کل، فسفر قابل جذب، پتاسیم قابل جذب) ،تحت تاثیر عوامل آزمایش	104
جدول پیوست7-تجزیه واریانس پارامترهای اندازه گیری شده درخاک (کاتیونها و آنیون ها)، تحت تاثیر عوامل آزمایش	105
جدول پیوست8- مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمار های کودی درخاک (کاتیونها و آنیون ها) ، تحت تاثیرعوامل آزمایش	106
جدول پیوست9- مقایسه میانگین اثرات دو جانبه تیمار های کودی درخاک (کاتیونها و آنیون ها) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	107
جدول پیوست10- مقایسه میانگین اثرات سه جانبه تیمار های کودی درخاک (کاتیونها و آنیون ها) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	108
جدول پیوست11- تجزیه واریانس پارامترهای اندازه گیری شده در خاک (SAR ، بافت، وزن مخصوص ظاهری ،تخلخل ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	109
جدول پیوست12- مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمار های کودی درخاک (SAR ، بافت، وزن مخصوص ظاهری ، تخلخل ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	110
جدول پیوست13- مقایسه میانگین اثرات دوجانبه تیمار های کودی درخاک(SAR ، بافت، وزن مخصوص ظاهری ، تخلخل) تحت تاثیر عوامل آزمایش	111
جدول پیوست14- مقایسه میانگین اثرات سه جانبه تیمار های کودی درخاک (SAR ، بافت، وزن مخصوص ظاهری ، تخلخل ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	112
جدول پیوست15- تجزیه واریانس پارامترهای اندازه گیری شده در گیاه (ارتفاع ، وزن	113
خشک دانه ، چوب بلال ،پوست بلال، بلال و برگ ) تحت تاثیر عوامل آزمایش
جدول پیوست16-مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمار های کودی در گیاه(ارتفاع ، وزن خشک دانه ، چوب بلال ،پوست بلال، بلال و برگ ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	114
جدول پیوست 17- مقایسه میانگین اثرات دوجانبه تیمار های کودی در گیاه (ارتفاع ، وزن خشک دانه ، چوب بلال ،پوست بلال، بلال و برگ ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	115
جدول پیوست 18- مقایسه میانگین اثرات سه جانبه تیمار های کودی در گیاه (ارتفاع ، وزن خشک دانه ، چوب بلال ،پوست بلال، بلال و برگ ) تحت تاثیر عوامل آزمایش	116
جدول پیوست 19- تجزیه واریانس پارامترهای اندازه گیری شده در گیاه ( وزن خشک ساقه، تاج گل ،کل بوته ، سطح برگ ، عملکرد بیولوژیک و نسبت وزن خشک دانه به وزن ماده خشک) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	117
جدول پیوست 20- مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمار های کودی در گیاه( وزن خشک ساقه، تاج گل ،کل بوته ، سطح برگ ، عملکرد بیولوژیک و نسبت وزن خشک دانه به وزن ماده خشک) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	118
جدول پیوست 21- مقایسه میانگین اثرات دوجانبه تیمار های کودی در گیاه( وزن خشک ساقه، تاج گل ،کل بوته ، سطح برگ ، عملکرد بیولوژیک و نسبت وزن خشک دانه به وزن ماده خشک) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	119
جدول پیوست 22- مقایسه میانگین اثرات سه جانبه تیمار های کودی در گیاه( وزن خشک ساقه، تاج گل ،کل بوته ، سطح برگ ، عملکرد بیولوژیک و نسبت وزن خشک دانه به وزن ماده خشک) ، تحت تاثیر عوامل آزمایش	120

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول :

مقدمه

 

 

 

 

گیاهان زراعی برای رشد و تولید محصول به عناصر غذایی نیاز دارند. این عناصر عمدتا از طریق خاک و هم چنین کودهای شیمیایی در اختیار گیاهان قرار می گیرند. از بین گیاهان زراعی انواع علوفه ای عاملی مهم در توسعه کشاورزی محسوب می شوند چرا که با توجه به روند رو به افزایش جمعیت و نیاز مردم به گوشت و شیر و سایرفراورده های لبنی حاصل از آن، تامین علوفه مورد نیاز جمعیت دامی ضروری بوده و استفاده بهینه از منابع پایه آب، خاک و گیاه را امری اجتناب ناپذیر نموده است. از خصوصیات برتر گیاهان علوفه ای در رسیدن به کشاورزی پایدار می توان به مقاومت برخی از آنها به شرایط بد محیطی، طول دوره رویش کوتاه و در نتیجه استفاده بهینه از منابع کم آبی، به حداقل رساندن فرسایش و افزایش حاصلخیزی خاک، تثبیت بیولوژیک ازت هوا و به تبع آن کاهش مصرف کود و سموم شیمیایی، کشت مخلوط آنها ومدیریت تلفیقی آفات، بیماری ها وعلف های هرز و کشاورزی حفاظتی و جلوگیری از آب شویی ازت اشاره نمود.

به منظور افزایش تولید این دسته از گیاهان (گیاهان علوفه ای) مانند سایر گیاهان یا باید سطح زیر کشت و یامیزان تولید در واحد سطح را افزایش داد. راهکار اول به دلیل محدودیت در منابع آب و خاک به ویژه در قرن اخیر چندان مقرون به صرفه نیست. اما راهکار دوم باید به گونه ای در جهت کاهش آلودگی خاک با کودهای شیمیایی و سموم اجرایی شود، زیرا آلودگی منابع خاک وآب زنجیره وار به چرخه غذایی انسان راه یافته و سلامت جوامع انسانی را مورد تهدید قرار می دهد. در این راستا استفاده از کودهای بیولوژیک و دامی نه تنها باعث افزایش عملکرد در واحد سطح می شوند بلکه باعث کاهش آلودگی خاک در اثر استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی می گردند، زیرا کود های شیمیایی نمک هایی مخرب و قوی هستند که در دراز مدت خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک ها را تخریب می کنند، در حالی که کود های بیولوژیک شامل انواع مختلف ریز موجودات آزادزی هستند که توانایی تبدیل عناصر غذایی اصلی را از فرم قابل دسترس طی فرایند های بیولوژیک را داشته و منجر به توسعه سیستم ریشه ای و جوانه زنی بهتر بذور می گردند.

با توجه به مطالب بیان شده و این که در بین کشاورزان منطقه مصرف کودهای شیمیایی آن قدر گسترده شده است که زارعان گمان می کنند که هر چه کود بیشتری مصرف کنند، عملکرد بهتری خواهند داشت، بررسی اثر تلقیح بذور با کود های بیولوژیک و استفاده از کود دامی و هم چنین انتخاب مدیریت مناسب تغذیه گیاهی که با اعمال آن کمترین آسیب به خاک وارد شود در این منطقه ضرورت دارد.

اهداف این مطالعه به شرح زیر می باشد :

1) بررسی اثر تلقیح بذور با کود بیولوژیک نیتروکسین بر عملکرد ذرت علوفه ای

2) بررسی تغییرات برخی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک در اثر استفاده از کود های بیولوژیک، دامی و شیمیایی

3) انتخاب بهترین مدیریت تغذیه ای جهت نیل به عملکرد مناسب

در کل این پژوهش با هدف افزایش عملکرد در واحد سطح ذرت علوفه ای و هم چنین کاهش مصرف کودهای شیمیایی و حفظ محیط زیست در منطقه امیران شهرستان دامغان صورت گرفته است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

این مطلب را هم بخوانید :

 

 

 

 

فصل دوم :

بررسی منابع